Công khai với phụ huynh, biết hỏi ai?

Chậm chút nào! Mình biết cậu rất mong ngóng được come out. Đây dường như là một phần của văn hoá đồng tính, rồi dần được tiếp thu bởi cả cộng đồng LGBT, rộng hơn là LGBTIQ+, nên Vietnam Youth Alliance đã kết hợp kinh nghiệm quý báu từ sách cổ (đùa thôi!) để giúp bạn nè. 

Mục lục

6 điều bạn cần biết trước đây!

Mỗi người có cuộc hành trình của riêng mình

Hành động công khai hoàn toàn không có đúng hay sai, bởi vì việc công khai tùy thuộc vào những trải nghiệm và hoàn cảnh riêng của chính bạn.

Nếu bạn muốn công khai, thì cứ thế mà triển! Nhưng nếu bạn không muốn hoặc cảm thấy làm như vậy sẽ gây bất lợi thì cũng chẳng sao! Lựa chọn đó không hề có nghĩa rằng bạn là một kẻ “giả dối”, “làm màu”, hay “một kẻ trốn tránh chính mình”. Đừng quan tâm những gì người khác sẽ nghĩ gì về bạn.

Cách bạn công khai tuỳ thuộc vào người sẽ nghe bạn

Bạn có một tài khoản mạng xã hội ẩn danh và quyết định sẽ nói cho những người theo dõi của bạn biết? Tốt!

Bạn sẽ kể cho bạn bè, nhưng không đối với thành viên gia đình. Được luôn!

Có thể bạn sẽ kể cho anh chị em, nhưng không đối với bố mẹ. Chẳng sao.

Có thể bạn sẽ kể cho gia đình, nhưng không đối với đồng nghiệp. Bình thường.

Bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu bất kỳ ai mà bạn đã kể phải giữ bí mật. Nếu bạn vẫn còn “kín” đối với một vài người, hãy nói với những người thân thương của bạn rằng đừng tiết lộ về chuyện này với bất kỳ ai khác.

Không phải ai cũng cần biết

Bạn có thể tổ chức một buổi tiệc mừng công khai giới, hoặc công khai trên một bài viết Facebook, hay gọi điện đến tất cả những ai bạn quen biết để thông báo trong một ngày, nhưng hãy biết rằng đa số mọi người thật ra không công khai với tất cả mọi người cùng một lúc.

Có thể bạn sẽ bắt đầu với bạn bè trước rồi sau đó sẽ nói với thành viên trong gia đình, hoặc bạn có thể chọn thổ lộ với bất kỳ ai mà bạn cảm thấy thoải mái.

Trước khi công khai với bố mẹ, hãy đọc qua những câu hỏi sau

Câu hỏi cho chính bạn…

Bạn công khai vì ai, bạn đã thật sự thoải mái với tính dục của chính mình chưa, bạn đã trang bị đủ kiến thức về tính dục chứ,… Những câu hỏi dành cho chính bản thân mình sẽ phần nào giúp bạn định hình lại suy nghĩ của mình và đưa ra những hành động thông minh hơn đấy!

Các câu hỏi tiếp theo đây có liên quan trực tiếp đến mối quan hệ của bạn và gia đình, chúng mình nghĩ bạn cũng nên tìm câu trả lời cho chúng đấy!

Nhìn chung mối quan hệ giữa bạn và bố mẹ như thế nào? 

Nếu bạn đã hoà hợp với bố mẹ và biết rõ tình yêu của họ dành cho bạn cũng như chia sẻ lại tình yêu dành cho họ, khả năng cao là họ sẽ có thể xử lý vấn đề theo hướng tích cực.

Bầu không khí trong nhà bạn như thế nào? 

Nếu bạn được phép lựa chọn thời khắc công khai, hãy là một người sáng suốt. Hãy chọn thời điểm mà phụ huynh đang không phải đối mặt với những vấn đề tiêu cực ví dụ như sự ra đi của một người bạn thân, một cuộc phẫu thuật đang sắp diễn ra hay thất nghiệp.

Bạn có tự chủ kinh tế đối với bố mẹ không? 

Nếu bạn nghi ngờ rằng họ có thể sẽ rút học phí hoặc ép buộc bạn rời khỏi nhà, bạn có thể chờ đến khi họ không thể dùng điều này làm vũ khí để chống lại bạn.

Quan điểm đạo đức xã hội của họ là gì? 

Nếu bố mẹ có xu hướng cực đoan về những vấn đề xã hội (tốt và xấu, thần thánh và tội lỗi), bạn có thể dự đoán trước rằng họ sẽ gặp vấn đề nghiêm trọng trong việc đối mặt với xu hướng tính dục của bạn đấy. Tuy nhiên, nếu họ cho thấy sự linh hoạt khi xử lý những vấn đề của xã hội, thì may mắn quá, có thể bạn sẽ có được sự sẵn lòng đồng hành và giải quyết của họ rồi.

Lấy lại bình tĩnh, tìm kiếm tự tin

  1. Gọi điện, nhắn tin, hoặc trò chuyện với một người bạn thân, người ủng hộ bạn để tìm sự giúp đỡ khi cảm thấy buồn hoặc không an toàn.
  2. Soạn sẵn trong đầu danh sách những chốn an toàn cho những khi cảm thấy mỏi mệt hay khi muốn giải thoát bản thân khỏi tình huống căng thẳng.
  3. Cách đơn giản nhất để tìm được niềm vui là làm điều mình yêu! Hãy viết những suy nghĩ của bạn vào một quyển nhật ký hoặc vẽ, hát để giải tỏa những cảm nhận của mình.
  4. Đừng quên trò chuyện với cơ thể mình! Hít thở sâu này, tắm vòi sen hoặc ngâm bồn này, vận động như tập yoga, đi hoặc chạy bộ này, đây đều là những cách hữu hiệu để “tìm lại chính mình” đó. Không ai hiểu cơ thể mình hơn chính bạn, và chỉ có bạn mới biết được điều gì tốt nhất cho mình những lúc khó khăn.
  5. Đeo tai nghe vào nào và tận hưởng bản nhạc yêu thích của bạn thôi.
  6. Bộ phim ruột của bạn đã chiếu chưa? Xem đi chờ chi!
  7. Hãy nhớ nhé! Bạn là một người tuyệt vời, cười lên. 🙂

Bạn không hề đơn độc trong quá trình này đâu. Công khai giới có thể khiến bạn dễ nản chí thoạt đầu, nhưng rất nhiều người cảm thấy được giải toả và tiếp sức mạnh sau khi họ đã vượt qua được quá trình này. Công khai, dù chỉ là với chính bản thân mình thôi, có lẽ là một trong số những điều dũng cảm nhất mà một người có thể thực hiện, vì thế hãy tự hào về bản thân bạn nhé. Miễn là bạn hạnh phúc và không làm hại chính mình hay người khác, không có lý do gì để bạn phải thay đổi bản thân cả.

Sửa soạn chiếc “ba-lô” tinh thần thôi!

How to Come Out to Your Parents (with Pictures) - wikiHow

Bố mẹ bạn sẽ cảm thấy vô cùng mất mát đấy…

Khi phụ huynh của bạn đối mặt với sự thật, họ sẽ phải cần một khoảng thời gian để chấp nhận, bày tỏ ý kiến và cũng như là tiếp thu các kiến thức mới, bạn sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp họ dung nạp thêm những kiến thức này.

Nhưng việc giúp phụ huynh hiểu hơn, chấp nhận hơn và có một cái nhìn cảm thông hơn thì sẽ không dễ dàng đâu. Đôi khi bạn sẽ kiệt sức và mất kiên nhẫn vì phải lặp đi lặp nhiều lần những gì mà bạn đã bày tỏ. Chúng mình biết là bạn rất muốn gia đình thấu hiểu tầm quan trọng của bước ngoặt lớn trong đời mình, nhưng hãy cho họ thời gian vì không phải chỉ vì bạn đã giải thích thì họ sẽ hiểu. Họ sẽ phải cần thời gian để “tiêu hoá” các thông tin này vào giai đoạn đầu, cực kì nhiều thời gian. Nỗi xúc động của họ là nguyên do làm chậm và cản trở việc thấu hiểu này.

Nhìn lại hành trình của bạn xem nào, bạn đã làm rất tốt trong việc giải quyết tất tần tật các vấn đề tương tự như này hàng năm trời, nhưng bạn biết gì không? Phụ huynh của bạn cũng sắp sẽ phải đối mặt và trải qua vấn đề tương tự, vì thế hãy cho họ thêm thời gian nhé. Kiên nhẫn nào.

Chia ly và mất mát

Nhiều gia đình đón nhận tin này như một lời từ biệt—gần như là sự ra đi—của đứa con trai hoặc con gái mà họ đã từng yêu thương và chăm sóc. Nhưng bạn cũng không nên quá lo lắng về chuyện này, cảm giác mất mát mà phụ huynh bạn sẽ trải qua chỉ là ban đầu và tạm thời thôi.

Một phát hiện mặn đắng

Đây sẽ là lần đầu tiên họ cảm nhận được sự chia ly, điều mà có lẽ bạn đã ngấm ngầm nhận thức được từ lâu. Việc chấp nhận được sự thật này sẽ rất là khó khăn đối với họ. Nhưng với sự thấu hiểu và kiên nhẫn từ đôi bên, thì mọi chuyện khó khăn cũng sẽ qua đi thôi. Trên thực tế, đa số với các trường hợp thì mối quan hệ giữa phụ huynh và con cái sẽ trở nên tốt đẹp hơn vì nó được vun đắp từ lòng tin và sự thấu hiểu từ cả đôi bên.

6 giai đoạn điển hình đa số phụ huynh đều trải qua 

Mục đích của bài viết này chính là giúp những bạn thuộc cộng đồng LGBT, hay rộng hơn là LGBTIQ+, những bạn đang có ý định công khai với gia đình mình hiểu rõ hơn về quá trình tâm lý và hành vi mà phụ huynh sẽ trải qua khi bạn công khai xu hướng tính dục với họ. Cách tiếp cận và các lời khuyên mà bài đưa ra dưới đây dựa trên giả thuyết rằng một trong hai hoặc tất cả các phụ huynh sẽ thấu hiểu, ủng hộ bạn sau một thời gian. Nếu như trường hợp của bạn không rơi vào giả thuyết này thì hãy cho họ thêm thời gian nhé. Bài viết này có thể sẽ không hữu ích nếu bạn nghi ngờ phụ huynh của bạn sẽ không chịu nổi cú sốc thông tin này và có thể sẽ làm bạn tổn thương.

Mỗi gia đình sẽ trải qua các giai đoạn theo các cách khác nhau

Một cảnh báo nhỏ: Chẳng gia đình nào giống gia đình nào, mặc dù đa số đều sẽ có xu hướng trải qua các giai đoạn được bọn mình nêu bên dưới. Khá ít phụ huynh thuộc mẫu hình “lý tưởng” giống như bài viết gợi ý. Chỉ cần bạn biết mình nên chuẩn bị những gì và trả lời ra sao là tốt nhất thì bạn đã bước một bước tiến lớn rồi. 

Giai đoạn 1: Sốc

Nếu bạn nghĩ rằng phụ huynh của mình chưa biết rằng bạn sắp chia sẻ điều gì, hãy lường trước một cơn sốc ập đến với các vị phụ huynh. Tùy theo mỗi người mà cơn sốc có thể kéo dài từ 10 phút cho đến 1 tuần. Thường thì cơn sốc sẽ đỡ dần nên thời gian.

  • Hãy nói rằng bạn đã không thể hoàn toàn thành thật với họ và bạn ghét khoảng cách giữa bạn và họ trong suốt những năm tháng qua
  • Khẳng định tình yêu của bạn dành cho họ. Hãy lặp lại điều đó thật nhiều lần.

Đây chỉ là bước đầu thôi nên chúng mình khuyên bạn đừng mất kiên nhẫn nhé. Cho dù ban đầu phản ứng của phụ huynh có thể không mấy tích cực khi nghe lời bày tỏ yêu thương của bạn, nhưng khi ngồi một mình và ngẫm nghĩ, họ sẽ thấm dần tình cảm của bạn thôi. 

Hãy nhắc họ nhớ rằng dù là hôm qua, ngày kia, ngày mai hay ngày mốt, thì bạn vẫn là bạn, vẫn là đứa con yêu dấu của họ, bạn không hề thay đổi, bạn của hôm qua chính là bạn của hôm nay và tình yêu của bạn dành cho họ cũng không hề thay đổi.

Vài phụ huynh hẳn đã ngầm biết rồi

Trong trường hợp này, nhiệm vụ của bạn sẽ dễ hơn đáng kể, bởi vì họ đã tự mình đi qua một vài giai đoạn rồi.

Giai đoạn 2: Chối bỏ

Khi bố mẹ quay lưng với sự thật…

Hành vi chối bỏ có thể được xem là một tấm khiên để che chắn người ta khỏi những điều họ không mong muốn. Chối bỏ khác hoàn toàn với sốc vì khi một người chối bỏ một thứ gì đó, họ đã nắm được thông tin về nó và từ đó hình thành một ngăn cách để không phải chịu những ảnh hưởng từ thông tin mà họ nhận được.

Phản ứng chối bỏ có nhiều hình thức:

  • Gắt gỏng (“Không có đứa con trai nào của tao sẽ bê đê hết!”);
  • Bất chấp (“Ừ vậy hả, vậy tối nay con muốn ăn gì?”);
  • Thờ ơ (“Nếu chị chọn sống như vậy thì thôi đừng nói nữa, bố mẹ không muốn nghe tiếp.”);
  • Bác bỏ (“Con chỉ đang bối rối thôi, đang lớn mà; mai mốt là hết thôi.”).

Nhận thức  của họ về xu hướng tính dục đồng tính sẽ bị ảnh hưởng bởi xã hội, vì vậy sự chối bỏ này còn tuỳ vào xã hội mà gia đình bạn sinh sống. Phụ huynh bạn có thể sẽ làm ngơ, khóc rất nhiều, tệ hơn là sẽ mắng chửi và dùng vũ lực với bạn nhưng thường nhất là họ sẽ khóc.

Từ đây, phụ huynh của bạn có thể sẽ cần được giúp đỡ để tách biệt những điều “bình thường” khỏi “quy chuẩn xã hội”. Có thể họ sẽ nghĩ việc đồng tính là không bình thường, bạn nên giải thích với họ rằng cho dù đối với quy chuẩn của xã hội thì đồng tính là bất thường, nhưng đối với bạn, đồng tính là một điều hoàn toàn bình thường, hoàn toàn tự nhiên. Và họ sẽ cần phải bắt đầu nhận ra rằng dù xã hội cho rằng đồng tính là trái với tự nhiên, việc bạn là người đồng tính thì hoàn toàn bình thường và đây chính là con người thật của bạn. 

Thì chính là lúc bạn nên ôm lấy bố mẹ và nói lời yêu thương!

Nếu phụ huynh phủ nhận theo kiểu là “Bố/mẹ không muốn nói đến chuyện này”, và trong khoảng 1 tuần mà vẫn vậy thì chúng mình khuyên bạn nên chủ động bước thêm một bước nữa. Khi bạn đã cảm thấy họ dịu lại một chút rồi, hãy chủ động đến bên họ và bảo với họ rằng: “Bố mẹ, con thật sự đã muốn thành thật với cả hai người từ rất lâu rồi, con không thể chịu nổi gánh nặng dối trá này nữa. Con yêu bố mẹ rất nhiều, con mong bố/mẹ sẽ vẫn thương con như khi trước, xin đừng đẩy con ra khỏi cuộc đời của bố/mẹ”. Hãy để phụ huynh nghe thông điệp từ chính người con của mình chứ không phải từ bất kỳ bản ghi chép nào, chúng chắc  chắn sẽ tác động đến cảm xúc của phụ huynh.

Chỉ trả lời những câu bố mẹ hỏi và chỉ trả lời trọng tâm những gì mà họ thắc mắc. Bạn càng chia sẻ nhiều, phụ huynh sẽ càng dựng thêm nhiều “tấm khiên” xung quanh mình, và mọi chuyện có thể sẽ chuyển biến tệ hơn. Đôi khi họ sẽ cảm thấy khó xử đối với chính những câu hỏi mà họ đặt ra, vì vậy bạn nên làm rõ câu hỏi trước, rồi hãy đưa ra câu trả lời nhé.

Sẽ có một phụ huynh tiếp nhận lâu hơn 

Hãy chuẩn bị tâm thế nhé, bạn sẽ phải đối xử khác nhau với mỗi vị phụ huynh của mình đấy. Hầu hết các phụ huynh sẽ sốc khi phát hiện con mình thuộc cộng đồng LGBT, nhưng một trong hai thì sẽ có một người vượt qua cú sốc này nhanh hơn và sẽ đi đến việc giải quyết vấn đề sớm hơn hẳn người còn lại. Vì vậy bạn cũng không nên quá buồn nếu như một trong hai người “khó nhằn” hơn người còn lại.

Thường thì người phản ứng chậm hơn sẽ là người sẽ phải trải qua quá trình một cách căng thẳng hơn cho dù họ có nói hay bộc lộ ra hay không, cho nên hãy thể hiện tình thương thật nhiều với người đó nhé.

Giai đoạn 3: Cảm giác tội lỗi

How to Come out as Bi to Your Homophobic Parents - BisexualApp

“Bố/mẹ đã làm sai ở đâu?”

Khi phải đối mặt với xu hướng tính dục đồng tính, nhiều người sẽ xem đây là một “vấn đề” và sẽ thắc mắc rằng “điều gì đã gây ra đồng tính?”. Đó là vị họ nghĩ rằng nếu tìm ra nguồn gốc của vấn đề thì sẽ có phương pháp để “sửa chữa” hoặc “khắc phục”.

Bố mẹ đơn thân cảm thấy đặc biệt tội lỗi

Sẽ chẳng hề xa lạ gì nếu như những người bố/người mẹ đơn thân trách móc bản thân nhiều hơn vì sự mất mát mà bạn đã chịu đựng vì thiếu đi bố hoặc mẹ. Họ sẽ trách bản thân rằng: “Bố/mẹ biết mình đã làm con thất vọng, bố/mẹ không thể vừa là cả bố và mẹ của con.”

Khi phụ huynh cảm thấy có lỗi, họ sẽ chú tâm vào bản thân họ nhiều hơn là chú tâm vào những gì mà bạn đã trải qua. Trong giai đoạn này, họ sẽ bận rộn với chính bản thân họ và sẽ không thể giải quyết được những lo lắng của bạn.

Bởi vì đối với các bậc phụ huynh, việc thừa nhận cảm giác tội lỗi của mình đối với con cái là một việc rất khó khăn.

Nói cho phụ huynh rằng đó không phải lỗi của họ

Nếu bạn giới thiệu bố mẹ đến một tổ chức hỗ trợ đồng tính thì có khả năng cao là họ sẽ từ chối và thậm chí là tìm đến những nơi hoàn toàn ngược lại. Phụ huynh thường không xem trọng những lời khuyên đến từ những tổ chức dành cho những điều “không bình thường”. Đừng quá mong chờ phụ huynh sẽ đáp ứng lời đề nghị này của bạn vì họ vẫn còn đang trong giai đoạn xấu hổ và cảm thấy tội lỗi. Nhưng hãy từ từ, họ cũng sẽ xem xét các lời đề nghị đó thôi nếu như bạn nhắc họ mỗi ngày.

Giai đoạn 4: Bày tỏ cảm nhận

Căng buồm lên! Hãy sẵn sàng đón những trận cảm xúc của bố mẹ!

Khi họ bắt đầu cảm thấy rằng việc cứ mãi cảm thấy tội lỗi và tự buộc tội bản thân không còn lợi ích gì nữa, thì chính là lúc họ sẵn sàng để đặt câu hỏi, lắng nghe câu trả lời và thừa nhận cảm xúc của mình. Đây sẽ là thời điểm mà bạn và bố mẹ sẽ có những cuộc trò chuyện giá trị nhất để hiểu nhau hơn.
Lúc này, mọi cảm xúc sẽ tuôn trào mạnh mẽ: 

  • “Sau này chắc bố/mẹ mày chẳng có nổi một đứa cháu để ẵm bồng”;
  • “Xin con đừng nói với bất cứ ai trong gia đình hết, bố và mẹ không muốn nghe ai nói về chuyện này bây giờ”;
  • “Sao con lại làm khổ bố mẹ kiểu này?”;
  • “Ước gì tao và mẹ mày chết đi cho rồi.”

Những gì mà bạn và bố mẹ buộc lòng phải trải nghiệm khi sống trong cùng một xã hội cổ hủ và kỳ thị (cảm giác bị cô lập, sợ bị từ chối, tổn thương, sự bối rối, sợ hãi tương lai,…) cũng tương tự như nhau thôi. Vì vậy bạn có thể chia sẻ với họ về sự tương đồng trong cảm xúc của cả đôi bên.

Không có bão giông, sao có thành công?

Giận dữ và đau lòng có lẽ là những cảm xúc mà chúng ta sẽ thường xuyên thấy nhất ở phụ huynh, chúng thường khá cay độc và tàn nhẫn. Cách tốt nhất để bố mẹ bạn thấu hiểu hơn là để họ nói ra những cảm xúc này, không nên để chúng bị chôn vùi hay bị phớt lờ đi. Chúng mình biết đây là giai đoạn cực kỳ khó khăn với bạn, chúng mình biết bạn sẽ rất muốn bỏ cuộc, rất sợ hãi và chỉ ước rằng mình chưa bao giờ tiết lộ bất cứ một thứ gì cả. Nhưng bạn biết không, “phóng lao thì phải theo lao” mà, vì thế hãy kiên nhẫn. Khi phụ huynh bắt đầu bộc lộ những cảm xúc này thì đó cũng chính là lúc mà họ đang trên con đường hồi phục và chấp nhận đó.

Giai đoạn 5: Ra quyết định

Khi tổn thương lắng xuống, bố mẹ bạn sẽ giải quyết vấn đề một cách lý trí hơn. Ở thời điểm này, họ thường sẽ ngồi lại để cân nhắc những quyết định phía trước. Điều này giống như họ buộc phải lựa chọn con đường phải bước tiếp khi đứng giữa một ngã ba ngã tư vậy. Bố mẹ không nhất thiết sẽ có cùng quyết định, bởi việc lựa chọn này phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Tuy nhiên, việc họ mong muốn nối lại mối quan hệ giữa bạn và họ mới là thứ quan trọng nhất. Tại thời điểm họ chọn cách đối diện với việc bạn công khai tính dục, sẽ có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến họ. Ba quyết định thường thấy nhất chính là:

Con đường rợp bóng cờ lục sắc

Hầu hết các bậc phụ huynh sẽ tiếp tục yêu thương con mình, điều đó cho phép họ nói “Bố/mẹ yêu con”, cho phép họ chấp nhận tính dục của con mình, đồng thời ủng hộ và tiếp tục yêu thương con cái. Khi mối quan hệ giữa bố mẹ và con cái đã đến mức độ có thể thấu hiểu và tin tưởng nhau, các bậc phụ huynh đều nói rằng tình cảm gia đình của họ đã trở nên sáng sủa và lạc quan hơn nhiều. Hai bên đều dần cảm thấy mọi chuyện tốt đẹp hơn sau những khó khăn. 

Dù đã phần nào biết được chặng đường mà con mình đã phải trải qua, các phụ huynh thường vẫn rất ấn tượng với cách con mình giải quyết các vấn đề. Do đó, họ dần để ý tới những nhu cầu của con cái nhiều hơn. Bố mẹ của bạn cũng có thể như thế đấy, họ sẽ trở nên lo lắng về những vấn đề mà bạn phải đối mặt.

“Chỉ đến mức này thôi nhé!”

Đôi khi bố mẹ quyết định trả lời rằng đây sẽ là vấn đề không ai bàn bạc đến nữa. Mặc dù vẫn có thể nói chuyện, nhưng họ khá lưỡng lự trong việc đối diện và giải quyết nó. Họ nghĩ vậy là đủ, và không muốn để mọi thứ tiến xa hơn nữa. 

Điều này không hẳn nghĩa là họ có cái nhìn tiêu cực đối với bạn. Họ biết giới hạn của mình và không muốn vượt quá giới hạn đó. Mặc dù đúng là bạn cần phải tôn trọng quan điểm của họ, bạn vẫn có thể nỗ lực đề cập tới vấn đề này nhiều hơn. “Nước chảy đá mòn” mà bạn ơi:

  • Cho họ biết rằng bạn yêu họ, cả bằng lời nói và hành động;
  • Báo với họ về một số hoạt động bạn làm có liên quan đến tính dục của bạn, một cách từ từ và thận trọng thôi nha, (tham gia các nhóm/trung tâm cộng đồng/tổ chức bảo vệ cộng đồng LGBT, cuộc thi gây quỹ cho cộng đồng,…);
  • Đừng để họ lái câu chuyện sang một chiều hướng khác và lẩn tránh vấn đề nhé;
  • Giới thiệu họ với một số bạn bè của bạn hoặc gặp gỡ những người đồng tính khác (khoảng vài người thôi là đủ rồi).

Vùng “mưa bom bão đạn”

Chẳng có chuyện gì là suôn sẻ 100% cả. Trong một số trường hợp, bố mẹ và con cái có thể vì chuyện tính dục của con mà gây gổ với nhau. Mọi thứ bạn nói, mọi điều bạn làm giờ đây đều được coi là “triệu chứng” của vấn đề này. Bạn chơi với ai, bạn chọn nghề gì, bạn được bao nhiêu điểm, hết thảy đều rơi vào tầm tấn công của phụ huynh. Thế nhưng thật sự ra, đó chỉ phản ánh cảm giác “thiếu sót” của họ, họ sợ nếu họ không “nắm giữ” bạn, họ sẽ mất bạn. 

Chừng nào kiểm soát này còn tồn tại, cả phụ huynh và con cái đều gặp bất lợi. Giả sử, nếu một trong hai vị phụ huynh quyết giữ thái độ cực đoan, người còn lại sẽ gặp khó khăn khi muốn cải thiện mối quan hệ với con mình. Bên ngoài cả hai người đều tỏ ra mình đồng lòng ủng hộ con, tuy nhiên, khi cánh cửa phòng khép lại và chỉ còn lại hai người, họ bắt đầu thể hiện thái độ không đồng tình với đối phương. 

Hầu hết khi các bậc phụ huynh tham dự một cuộc họp phụ huynh, hoặc trò chuyện với bố mẹ khác (có thái độ ủng hộ), thường sẽ không còn tiêu cực nữa. Nếu họ không muốn tham dự họp bạn có thể thử tìm cho họ một nơi yên tĩnh để trò chuyện với bố mẹ khác, những người ủng hộ con mình bất kể tính dục. Nếu tất cả các nỗ lực đều thất bại, đừng nản lòng nha! Bạn có thể tìm kiếm sự trợ giúp và ủng hộ từ bạn của bạn, hoặc các phụ huynh có thái độ ủng hộ và hoạt động tích cực trong cộng đồng (như các bố, các mẹ tại Cộng đồng PFLAG.vn) nè. 

Lùi một bước, tiến ba bước

Bước lùi lại để nhìn nhận toàn bộ sự việc là vô cùng quan trọng. Biện pháp giải quyết vấn đề và cách thay đổi thái độ giống như việc ta lùi một bước, tiến ba bước vậy.  

Việc bố mẹ bạn suy nghĩ lại hoặc trở về thái độ trước đây không hẳn là bất thường đâu, đó chỉ là cách để họ có cái nhìn bao quát hơn về mọi thứ, cho nên bạn hãy thông cảm cho bố mẹ mình nhé. Có thể bạn sẽ thất vọng, nhưng hãy lạc quan và xem như đây là cánh cửa sẽ mở ra những tiến bộ sau này. 

Giai đoạn 6: Sự chấp nhận thật sự

Đây là một bước mà không phải bố mẹ nào cũng tiến đến được:

  • Chỉ vài phụ huynh thật sự đến được giai đoạn này;
  • Nhiều người vẫn yêu con mình, nhưng không bao giờ thật sự chấp nhận tính dục của con;
  • Một số người khác lại tiến được đến mức độ có thể vui mừng trước nét đặc biệt của con mình. Những phụ huynh tuyệt vời đó nhìn nhận đồng tính là một biểu hiện chính đáng của tính dục con người. 

Khi được hỏi liệu họ có muốn con mình thay đổi hay không, họ trả lời: “Điều chúng tôi thật sự mong muốn chính là thay đổi xã hội ngập tràn kỳ thị này để con tôi được sống một cuộc đời kiêu hãnh mà không phải sợ hãi hay cúi đầu.”

Trong giai đoạn này, bố mẹ đã có thể đối diện với mặc cảm vô hình rằng họ đang sống trong một xã hội đầy rẫy kỳ thị, đầy rẫy định kiến. Họ nhìn lại những trò chế nhạo về tính dục mà họ đã lấy làm vui thú trong quá khứ và bắt đầu thấu hiểu những vấn đề họ vô tình tạo ra cho đứa con thân yêu. Nhờ đó, họ bắt đầu thấy được những khó khăn mà cộng đồng LGBT gặp phải. 

Các phụ huynh sau đó sẽ bắt đầu đứng lên:

  • Lên tiếng chống lại sự áp bức;
  • Nói chuyện với bạn bè mình về các vấn để đó như một cách để tuyên truyền và phổ biến thông tin cho người khác;
  • Ủng hộ bạn bè đồng tính của con mình;
  • Tham dự các cuộc gặp gỡ với phụ huynh có con trong cộng đồng để giúp đỡ các phụ huynh khác. 

Nói tóm lại, họ quyết chí bảo vệ, ủng hộ con mình và cộng đồng LGBT, đồng thời tìm ra cách họ thấy phù hợp nhất để đóng góp cho cộng đồng. Một vài phụ huynh làm điều đó quyết liệt, rõ ràng; một vài người khác lại âm thầm thực hiện. 

Tinh thần? Đã xong. Giờ thì… “bật tung cửa tủ” nào!

Thiên thời, địa lợi, nhân hoà

Công khai sẽ dễ dàng hơn nếu mối quan hệ giữa bạn và bố mẹ đang tốt đẹp và khi các bên đang không có tranh cãi gì. Hãy lắng nghe linh cảm của bản thân để biết rằng khi nào bố mẹ đã sẵn sàng, cơ hội của bạn đó! Hãy chọn một thời điểm thật riêng tư và cho bố mẹ thời gian để bình tĩnh, tránh thúc ép mọi chuyện nha.

Ngắn gọn và dừng lại đúng lúc

Đừng quanh co dong dài, bố mẹ bạn sẽ bối rối đây, và nếu cuộc nói chuyện bắt đầu trở nên quá gay gắt và căng thẳng, hãy dừng lại!

Việc công khai tính dục chỉ là một trong số vô vàn những cuộc đối thoại giữa bạn và bố mẹ sau này. Hãy nhớ rằng, bạn không nhất thiết phải trả lời tất cả các câu hỏi, xoa dịu hoặc giải quyết hết tất cả những lo lắng của bố mẹ chỉ trong một ngày.

Đồng thời, hãy nhớ rằng mục tiêu trước mắt của bạn chính là chia sẻ về việc bạn muốn công khai tính dục và bạn làm điều này vì yêu quý, tôn trọng và muốn trở nên thật lòng với bố mẹ.

Lên kịch bản cho sự kiện trọng đại

Chia sẻ những “tin động trời” thường khá khó khăn. Chính vì vậy, dưới đây là một vài gợi ý của chúng mình để bạn lên ý tưởng cho cuộc đối thoại với bố mẹ của mình. Bạn nên viết sẵn ra nháp trước những suy nghĩ của bản thân trước khi trò chuyện với phụ huynh nhé!

Mở lời

Nhẹ nhàng báo trước

  • “Con có chuyện này muốn nói với bố mẹ”;
  • “Tối nay, khi bố mẹ đi làm về mình nói chuyện được không ạ?”;
  • “Bố mẹ có thời gian không ạ? Con có chuyện này muốn chia sẻ”.

Cho bố mẹ biết những gì có thể xảy ra

  • “Có thể bố mẹ sẽ không thích điều này lắm”;
  • “Có thể bố mẹ sẽ ngạc nhiên đấy ạ”;
  • “Với con, điều này khó nói lắm. Thêm nữa, bố mẹ có thể cũng khó chấp nhận chuyện này”.

Nói với họ bạn cần điều gì

  • “Bố mẹ có thể nghe con nói được không ạ?”;
  • “Bố mẹ đừng quá hoảng hốt nhé”;
  • “Con mong bố mẹ đừng kể với ai chuyện này, con sẽ nói với người khác khi nào con sẵn sàng”.

Nói ra sự thật 

Giây phút quyết định

  • “Con là đồng tính nam/đồng tính nữ/song tính/toàn tính/chuyển giới/queer/…”;
  • “Con cảm thấy mình bị thu hút bởi/không bị thu hút bởi…”;
  • “Con luôn cảm thấy/biết…”;
  • “Con đang hẹn hò/muốn hẹn hò/đang trong một mối quan hệ với…”;

Nói những lời từ chính trái tim một người con trong gia đình

  • “Con cảm thấy khó nói quá, chuyện này khá là riêng tư”;
  • “Con mong bố mẹ hiểu rằng con đã suy nghĩ về vấn đề này từ rất lâu rồi”;
  • “Con rất sợ khi phải nói điều này với bố mẹ”;
  • “Con mong bố mẹ hiểu rằng con chia sẻ điều này vì con yêu và tôn trọng bố mẹ nhiều lắm”;
  • “Con không muốn nói dối bố mẹ”;
  • “Con cảm thấy rất khó chịu khi phải giấu đi con người thật của mình”;
  • “Trước đây con không nói ra điều này bởi vì…”;
  • “Con mong tình cảm gia đình mình vẫn sẽ tốt đẹp và con muốn thật lòng với bố mẹ”;

Kết thúc! Giờ hãy cho bố mẹ chút thời gian để tiếp nhận thông tin nha!

  • “Con không muốn nói nhiều về vấn đề này ngay bây giờ, con chỉ muốn nói cho bố mẹ biết thôi”;
  • “Con rất muốn trò chuyện nhiều hơn khi nào bố mẹ có thời gian”;
  • “Con không muốn đề cập đến vấn đề này nhưng con mong bố mẹ có thể hiểu thêm một khía cạnh khác ở con”;
  • “Con không thể trả lời tất cả các câu hỏi của bố mẹ nhưng con vẫn muốn nói cho bố mẹ biết”;
  • “Con hiểu rằng bố mẹ có thể rất buồn, nên con sẽ để bố mẹ suy nghĩ thêm một thời gian nhé”;
  • “Con yêu bố mẹ nhiều và con thấy thật nhẹ nhõm khi nói cho bố mẹ biết”.

Ngoài trực tiếp thổ lộ, còn cách nào khác không?

Công khai có thể là một quá trình vô cùng khó khăn và đầy chông gai. Hơn nữa, không phải quá trình công khai của ai cũng giống nhau vì mỗi người đều có những đặc điểm khác nhau, có gia đình và môi trường sống khác nhau. Vì thế, để giúp bạn có thêm nhiều cách để lựa chọn, dưới đây là một số gợi ý khác để quá trình công khai của bạn có thể trở nên dễ dàng hơn..

Những cách khác để công khai với phụ huynh gồm:

  • Viết thư, email hoặc gửi tin nhắn;
  • Làm một món quà bất ngờ thú vị và đáng yêu cho bố mẹ như một cái bánh hoặc một bản thuyết trình PowerPoint;
  • Làm video, sau đó gửi email hoặc cho gia đình xem trực tiếp;
  • Mua một quyển sách về cộng đồng LGBT cho bố mẹ (hoặc in những tờ thông tin của Trung Tâm ICS để gửi cho bố mẹ này).

Công khai không nhất thiết phải là một sự kiện quá trọng đại. Tuy nhiên, bạn vẫn nên khiến việc này trở nên thú vị và sáng tạo hơn. Hãy nhớ rằng: nếu quá trình công khai của bạn là một bộ phim, bạn sẽ vừa là nhà biên kịch, vừa là đạo diễn, diễn viên chính, người thiết kế bối cảnh cho phim, người chiêu mộ diễn viên, và cũng là người dập bảng clapper board và hô “Diễn!” luôn đấy!

Hậu công khai, phải làm sao?

Nếu chào đón bạn là kết thúc có hậu…

Nếu việc bạn công khai được chấp nhận, bạn sẽ tự tin hơn vào bản thân mình, trở nên thật lòng hơn trong các mối quan hệ, cũng như nhận thức tốt hơn về bản thân. Bên cạnh đó, bạn cũng cảm thấy nhẹ nhõm và bớt áp lực hơn khi đã có thể ngừng phủ nhận hoặc giấu giếm một phần quan trọng của con người mình. Việc công khai có thể giúp bạn tự do thể hiện bản thân, suy nghĩ tích cực về con người mình và có những mối quan hệ lành mạnh, tích cực hơn.

Nếu nhị vị phụ huynh đều hết mực ủng hộ

Hãy thể hiện tình yêu và sự biết ơn với bố mẹ nhé:

  • “Con yêu bố/mẹ nhiều lắm”;
  • “Với con, điều quan trọng nhất chính là phải trung thực. Thời gian qua, con đã gặp rất nhiều khó khăn khi phải giấu giếm bố/mẹ”;
  • “Cảm ơn bố/mẹ rất nhiều vì đã…”.

Nếu bố mẹ có những thắc mắc, cảm thấy bối rối hoặc lo lắng

Hãy thông cảm với bố mẹ và cố gắng giúp họ bằng cách đưa ra thêm nhiều thông tin hơn:

  • “Con đã nghĩ về việc này rất lâu, và con hiểu rằng bố mẹ cần thời gian để chấp nhận điều này”;
  • “Con có thể nói thêm về bất cứ điều gì bố mẹ muốn biết”;
  • “Con không thể trả lời hết tất cả mọi thứ, nhưng cả nhà mình có thể cùng tìm hiểu”;
  • “Nếu bố mẹ cho phép, con muốn giới thiệu một vài trang/kênh có thể cung cấp nhiều thông tin cho bố mẹ hơn”.

Nếu trước mặt là một kết thúc không có hậu lắm…

How to Come Out to Your Parents (with Pictures) - wikiHow

Nếu bố mẹ có phản ứng tiêu cực với lời thổ lộ của bạn, đừng thất vọng hay nản lòng nhé bạn ơi. Thời gian là liều thuốc hữu hiệu có thể chữa lành những vết thương và mọi thứ thường sẽ từ từ trở nên tốt đẹp hơn. 

Việc tránh những phản ứng tiêu cực ảnh hưởng đến mình là rất khó nhưng hãy nhớ rằng những phản ứng đó phản ánh họ, không phải bạn. 

Chúng mình có một câu châm ngôn muốn chia sẻ với bạn đây: “Bạn không hề kém cỏi chỉ vì ai đó không đủ khả năng để nhận ra giá trị thật của bạn”.

Để đề phòng tình huống xấu nhất (bạn bị đuổi ra khỏi nhà hoặc bị dọa đánh), hãy tìm một nơi cư trú an toàn quanh nơi bạn ở trước khi công khai, hoặc sắp xếp để có thể ở tạm với một người bạn thân.

Nếu bố mẹ tức giận, buồn bã và chỉ trích bạn…

Thay vì tức giận, hãy trấn an bố mẹ, nhưng vẫn phải kiên định với lập trường của mình hoặc kết thúc cuộc trò chuyện nếu cần:

  • “Con biết rằng bố mẹ đang rất lo lắng/tức giận, nhưng con vẫn yêu bố mẹ”;
  • “Con vẫn là đứa con mà bố mẹ nuôi nấng bấy lâu nay”;
  • “Con thực sự rất cần sự giúp đỡ của bố mẹ”;
  • “Con mong bố mẹ sẽ luôn yêu và chấp nhận con người thật của con”;
  • “Con sẽ đi ra ngoài một chút, nhưng chiều con sẽ về ăn cơm”;
  • “Con nghĩ mình tạm thời ngừng nói chuyện tiếp nhé bố mẹ, lần sau mình chắc chắn lại nói tiếp”;
  • “Con nghĩ mình phải dừng cuộc trò chuyện này lại thôi”.

Các nguồn hỗ trợ  

Các nguồn thông tin có thể hỗ trợ bạn trong quá trình công khai bao gồm những cộng đồng truyền thông trên mạng xã hội, những nghiên cứu lâm sàng, chính thống về cộng đồng LGBT, những câu chuyện về quá trình công khai tính dục, những “ally” – đồng minh và những gia đình có thành viên thuộc cộng đồng LGBT.

Danh mục các sách, tài liệu có chủ đề về công khai tính dục: Nói Về Mình; Ối Dzời, Ra Là Thế! Tất Tần Tật Về Giới Tính Và LGBT; Hiểu Khi Nói; Đa Dạng Tính Dục; Quá Trình Công Khai – Lý Thuyết Và Lưu Ý;...

Các tổ chức hỗ trợ cộng đồng LGBT có hoạt động trực tuyến: Vietnam Youth Alliance; Hội Phụ huynh và Người thân của Người Đồng tính, Song tính và Chuyển giới Việt Nam; Viện iSEE; Trung tâm ICS; Nữ Yêu Nữ Association; Nam Yêu Nam Organization; FTM Vietnam Organization; Asexual in Vietnam;…

Công khai không hề dễ, phải không nào? Một điều dễ thấy là đây là một quá trình đầy cảm xúc, vì thế hãy chăm sóc và lắng nghe những xúc cảm trong người bạn nhé! Nếu cậu muốn công khai, chúng mình mong là giờ cậu đã được tiếp thêm động lực rồi. Nếu không, đừng lo. Có VYA chờ.


TÀI LIỆU THAM KHẢO

 

 

More To Explore

Bạn muốn cùng VYA xây dựng các bài viết?

Hãy xem xét đơn tham gia ngay tại đây