Nghe nói, người thân bạn vừa công khai?

Hôm đó hẳn là một ngày đẹp trời, bạn hẳn đang cảm thấy tốt hơn bao giờ hết vì công việc trôi chảy, tình cảm với người yêu hay bạn đời thuận lợi, thì bất thình lình… ngày của bạn mau chóng bị đảo lộn bởi lời công khai tính dục của anh, chị, em, cháu, hoặc chính đứa con yêu của mình.

Vietnam Youth Alliance chúng mình rất hiểu tình cảnh của bạn. Công khai là chuyện khó không của riêng ai. Người thân của bạn đã gom đủ can đảm và niềm tin để công khai với bạn, và dù không hề ghét bỏ hay kì thị nhưng bạn vẫn không tránh được mà cảm thấy khó khăn trong việc tiếp nhận thông tin mới mẻ này. Bạn đừng quá lo lắng, đã có VYA ở đây, sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng bạn bước qua giai đoạn này. Từ cách lắng nghe đến hành động rồi trở thành một đồng minh thực thụ, chúng mình sẽ giới thiệu tất cả điều này trong bài viết, kèm theo một số chỉ dẫn nhỏ nữa. Chần chờ gì, bạn ơi, cùng hành động vì tình thương thôi!

Mục lục

6 lời khuyên về tâm lý

Nếu bạn cảm thấy sốc, bối rối hoặc thậm chí là không chấp nhận được…

… Thì đó cũng là chuyện dễ hiểu thôi. Khi biết rằng thành viên gia đình bạn là một người thuộc cộng đồng LGBT, hay rộng hơn là LGBTIQ+, bạn có thể trải qua những giai đoạn cảm xúc khác nhau, từ nhẹ nhàng chấp nhận đến sốc, phủ nhận, mặc cảm và thậm chí là tức giận. Ở Việt Nam, cứ 5 người công khai tính dục thì lại có một người chịu bạo lực bởi gia đình (theo Huffpost, 2015). Nhiều gia đình thường tự giải quyết mâu thuẫn mà không hề biết đến những tổ chức hỗ trợ người thuộc cộng đồng LGBT. Gia đình cần tìm các nguồn lực, sự hỗ trợ và giáo dục để giúp không chỉ con cái mà còn chính họ dần dần hiểu và chấp nhận tính dục của con em mình.

Giám đốc Family Acceptance Project (tạm dịch: Dự án xây dựng sự chấp thuận trong gia đình) của Đại học San Francisco (Mỹ), tiến sĩ Caitlin Ryan cho rằng ban đầu cha mẹ có thể buồn lòng khi những gì họ mong đợi và mong muốn cho con cái đã không còn. Song, con trẻ vẫn có thể có một tương lai tốt đẹp, vươn tới những điều mà cha mẹ mong muốn nếu chúng thực sự được chấp nhận bởi chính người thân trong gia đình. Để hiểu rõ những gì con cái cần, có lẽ sẽ mất kha khá thời gian. Để đồng thời giữ nguyên cách dạy con, làm cha, làm mẹ của mình cũng như duy trì không khí gia đình ấm áp, hãy bắt đầu ủng hộ con bạn công khai tính dục, ngay cả khi việc chấp nhận bản dạng giới của con đôi lúc khiến bạn bối rối.

Tính dục không phải là một “sự lựa chọn” hay một điều gì đó mà có thể thay đổi được

Những hiệp hội hàng đầu về phúc lợi trẻ em và sức khỏe tinh thần từ lâu đã nhận định rằng đồng tính nữ hoặc đồng tính nam là biến thể bình thường của xu hướng tính dục của con người, và tương tự như dị tính, chúng không thể thay đổi theo ý muốn. Vì vậy, bạn không bao giờ được phép ép buộc người thuộc cộng đồng LGBT thực hiện các liệu pháp “chuyển đổi” (conversion therapy) hoặc liệu pháp đền bù (reparative therapy) nhằm thay đổi xu hướng tính dục hay bản dạng giới của họ. Những liệu pháp như vậy không được các tổ chức tư vấn chuyên nghiệp của Mỹ ủng hộ vì đó là những biện pháp phi đạo đức và chứa đựng mối nguy hiểm tiềm tàng.

Hòa hợp thông tin mới này với niềm tin tôn giáo của bạn

Bạn sẽ cảm thấy khá khó khăn khi người thân công khai tính dục, bởi điều đó có thể trái ngược với niềm tin tôn giáo của bạn. Tuy nhiên, tôn giáo sẽ không bị ảnh hưởng bởi tính dục của bất cứ một người nào, dù họ là người thuộc cộng đồng LGBT hay không. 

Đừng từ chối tiếp nhận sự thật và đừng cố khiến người thân thay đổi suy nghĩ về tính dục của họ

Đừng nói với họ rằng “điều này chỉ là tạm thời”. Dù bản thân người đó có thể phải trải qua một quá trình xác định xu hướng tính dục hay bản dạng giới của họ nhưng chúng ta – gia đình họ – nên hiểu rằng những đặc điểm này đều là một phần của mỗi người và không thể bị thay đổi vì lợi ích của bản thân người đó hay bất kỳ ai khác.

Luôn nâng cao cảnh giác về những tổ chức, trung tâm “chữa bệnh đồng tính” bằng các liệu pháp “chuyển đổi” hay “liệu pháp đền bù” (reparative therapy). Những hoạt động đó có thể xuất phát từ niềm tin mù quáng rằng người thuộc cộng đồng LGBT là “có vấn đề”, “là mắc bệnh”. Những liệu pháp đó, theo như các tổ chức chuyên nghiệp hàng đầu như Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (American Psychological Association), Hiệp hội Tâm thần Hoa Kỳ )American Psychiatric Association) và Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (American Medical Association), là sai trái và ảnh hưởng xấu tới người thuộc cộng đồng LGBT. Đặc biệt, các chuyên gia sức khỏe tâm thần khuyến cáo rằng liệu pháp “chuyển đổi” không có hiệu quả, phi đạo đức và là nguyên nhân gia tăng nguy cơ trầm cảm, lo lắng và có hành vi ngược đãi bản thân thay vì “chữa bệnh” cho người.

Theo như các nhà nghiên cứu thuộc Family Acceptance Project (tạm dịch: Dự án xây dựng sự đồng thuận trong gia đình), đa số những gia đình có con em là người thuộc cộng đồng LGBT tin rằng cách tốt nhất để giúp con cái họ sống tốt và phát triển là giúp chúng hòa nhập với những người bạn khác giới. Do đó, khi các gia đình này ngăn cấm con mình gặp gỡ những người bạn thuộc cộng đồng LGBT, họ nghĩ đó chính là quan tâm và lo cho con một cách đúng đắn. Họ tin rằng làm như thế sẽ giúp người thân đồng tính hay chuyển giới trong nhà có cuộc sống tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, việc đó sẽ khiến con cái cảm thấy cha mẹ không yêu thương, thậm chí là ghét bỏ chúng bởi vì có vẻ như bố mẹ đang cố gắng thay đổi bản chất của chúng. Chính sự thiếu hiểu biết về xu hướng tính dục, bản dạng giới và những hạn chế về giao tiếp giữa người thuộc cộng đồng LGBT với người thân của họ chính là nguyên nhân gia tăng mâu thuẫn gia đình, dẫn đến xung đột, gia đình tan vỡ và thậm chí có thể khiến người thuộc cộng đồng LGBT bị đuổi khỏi nhà.

Sự ủng hộ của bạn đóng một vai trò rất quan trọng

Sự chấp nhận hoặc chối bỏ của bạn ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và hạnh phúc của người thuộc cộng đồng LGBT. Nghiên cứu cho thấy sự chấp thuận của gia đình sẽ là một yếu tố quan trọng quyết định cách hành xử, giải quyết vấn đề của một người thuộc cộng đồng LGBT khi họ trưởng thành.

Luôn nhớ rằng cách bạn chấp nhận xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của thành viên trong gia đình sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống sau này của họ. Thanh thiếu niên thuộc cộng đồng LGBT bị cha mẹ chối bỏ có nguy cơ mắc bệnh trầm cảm, lạm dụng chất gây nghiện và tự tử cao hơn đáng kể so với những bạn trẻ được gia đình ủng hộ. Một khi bạn hiểu được sự ủng hộ của mình quan trọng nhường nào, mối quan hệ giữa bạn với người thân thuộc cộng đồng LGBT sẽ trở nên bền chặt và gần gũi hơn bao giờ hết.

Nguồn ảnh: dribbble.com

Hãy tôn trọng quyền riêng tư và bí mật của con em, đánh giá cao sức mạnh và nỗ lực công khai tính dục của chúng

Hầu hết người thuộc cộng đồng LGBT nhận thức rõ các bản chất tính dục của mình từ lâu trước khi quyết định công khai. Trong khi một số người thuộc cộng đồng LGBT xác định được bản dạng giới của họ từ khi 5 tuổi, từ rất lâu trước khi họ quan hệ tình dục, thì những người khác phải đến tuổi trưởng thành hoặc lâu hơn mới nhận ra điều đó. Hãy hiểu rằng công khai tính dục là một quá trình kéo dài cả đời người và những người thuộc cộng đồng LGBT không nhất thiết phải công khai trong mọi hoàn cảnh. Đồng thời, hãy luôn nhớ rằng trước khi công khai tính dục của mình, người thuộc cộng đồng LGBT đã cân nhắc rất nhiều yếu tố, bao gồm sự phân biệt đối xử và cả sự quấy rối từ xã hội khi tiết lộ thông tin của mình. Hãy tôn trọng quyền riêng tư của người thuộc cộng đồng LGBT cũng như giúp họ quyết định có nên công khai hay không và công khai với đối tượng nào.

Nếu người thân của bạn công khai tính dục trực tiếp với bạn thì bạn nên biết rằng quyết định đó cần rất nhiều quyết tâm và can đảm. Và bây giờ, bạn có trách nhiệm ủng hộ quyết định này với sự can đảm, chân thành, tình yêu thương và sự hỗ trợ. Hãy ủng hộ tính dục của người thuộc cộng đồng LGBT kể cả khi điều này làm bạn đôi chút bối rối. Những cử chỉ, hành động đầy tình yêu thương và sự chấp nhận của bạn có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với an nguy và hạnh phúc của con em bạn đấy.

Còn nếu bạn phát hiện người thân mình thuộc cộng đồng LGBT một cách gián tiếp thì đừng đề cập đến điều đó, tránh xung đột, cãi vã. Thay vào đó, hãy tạo không khí gia đình đầm ấm, ủng hộ và tôn trọng, khiến người đó có thể thoải mái hơn mà chia sẻ, tâm sự với bạn. Hãy làm điều tốt nhất cho người thân mình, họ có mở lòng công khai tính dục hay không phụ thuộc vào chính hành động của bạn.

Và đối với những bạn còn lại, các bạn không thể ủng hộ hay hành động một cách tích cực nếu vẫn còn đặt nặng những quan niệm, định kiến cổ hủ và lạc hậu. Bạn nên nhớ rằng dù chúng ta có thể gặp vài khó khăn trong việc tìm hiểu về tính dục của người thân thuộc cộng đồng LGBT, song, chính họ, người thuộc cộng đồng LGBT mới là người vượt lên chính mình và công khai bản thân họ với bạn. Hãy nói “Gia đình vẫn luôn yêu con/em” hay chỉ một cái ôm vào những lúc ngập ngừng khó nói cũng đủ nói lên tình yêu mà bạn dành cho họ.

Làm gì tiếp theo đây? Hãy trở thành một “ally” thực thụ

“Ally” là gì?

“Ally” là khái niệm dùng để chỉ những người đồng minh, những người sẽ luôn kề vai sát cánh bên bạn, bởi vì họ hiểu đó là điều đúng đắn. Do đó, đây là một từ ẩn chứa sức mạnh vô cùng to lớn. Trong cộng đồng LGBT, “ally” dùng để mô tả những người dù có thể không phải là LGBT, nhưng vẫn ủng hộ sự bình đẳng và dám lên tiếng chống lại sự phân biệt đối xử đối với cộng đồng.

Những đồng minh có thể là mọi người, ví dụ như là:

  • Người bạn dị tính cùng lớp chơi thân với một người đang tìm hiểu bản dạng giới của mình;
  • Những bậc giáo viên tìm cách để những người khác trong trường hiểu và tôn trọng sự đa dạng giới;
  • Những phụ huynh trong cộng đồng PFLAG;
  • Cố vấn viên, bác sĩ đang ra sức đảm bảo rằng tất cả các vấn đề về LGBT đều được lắng nghe và giải quyết.

Để sự ủng hộ cho giới trẻ trong cộng đồng LGBT và các quyền lợi hợp pháp của họ được biết đến, những người đồng minh từng bước đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc chấm dứt và thậm chí là ngăn chặn sự quấy rối và phân biệt đối với cộng đồng giới trẻ LGBT, đảm bảo rằng trong nhà, tại trường học và những cơ sở chăm sóc ngoài gia đình đều hoàn toàn an toàn với tất cả mọi người.

Mặc dù những người dị tính đứng lên bảo vệ quyền và lợi ích của cộng đồng LGBT thường sẽ gặp ít rắc rối hơn, họ cũng không tránh khỏi một số vấn đề thường gặp khi trở thành một người đồng minh đúng nghĩa. Những người đồng minh cũng có thể bị quấy rối và phân biệt đối xử.

Nguồn ảnh: Google

Làm thế nào để là một ally thực thụ?

Những điều nên làm

Trau dồi kiến thức về những vấn đề liên quan đến LGBTIQ+

Xu hướng tính dục là gì? “Song tính” là những người như thế nào? Học các khái niệm và từ ngữ dùng trong cộng đồng là cách tốt nhất để bắt đầu những cuộc hội thoại quan trọng và mang tính thử thách. Bạn có thể sẽ mắc phải một số sai lầm, giống như nhiều người khác trên hành tinh này, nhưng điều này không sao cả. Hãy chấp nhận nó, nhận lỗi, bước qua và hãy khắc phục lỗi lầm này trong những lần tiếp theo.

LGBTQ nghĩa là gì?

Trong những năm gần đây, ngày càng nhiều người sử dụng cụm từ viết tắt “LGBTQ” để nói đến tất cả những cá nhân và cộng đồng người đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính, người chuyển giới hoặc những người vẫn đang nghi ngờ về xu hướng tính dục và bản dạng giới của mình. Có nhiều thứ tự sắp xếp khác nhau cho các chữ cái của cụm từ này (Ví dụ: GLBTQ), và một số người còn thêm những chữ cái khác vào, ví dụ như “I” đại diện cho từ “intersex” (Liên giới tính).

Tìm hiểu thêm về các chữ viết tắt khác trong “LGBT” và các thuật ngữ liên quan nào!

Hãy để con em công khai bất cứ khi nào chúng cảm thấy thoải mái

Luôn sẵn sàng giúp đỡ là cách tốt nhất để trở thành một người đồng minh tuyệt vời. Hãy ủng hộ những người trong cộng đồng LGBT bằng cách để họ tự chọn khoảng thời gian phù hợp cho việc công khai bản thân mình. Nếu bạn nghi ngờ người mà mình biết hoặc mình yêu là LGBT, đừng thẩm vấn họ như tù nhân hay ép họ phải nói ra điều đó. Có lẽ, bạn sẽ nghĩ rằng việc họ không nói ra là do họ không đủ tin tưởng hay quan tâm đến bạn. Tuy nhiên, theo Hội đồng Nhân quyền (Human Rights Council), có thể họ chỉ đơn giản là chưa sẵn sàng, cảm thấy chưa đủ an toàn hoặc có thể vẫn chưa chắc chắn về xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của mình.

Hãy chú ý đến cách sử dụng ngôn từ và hành vi của mình

Tránh sử dụng những từ ngữ mang tính chất phân biệt giới trong các cuộc thảo luận (“chị”, “anh”, “nhỏ”, “hắn”, “gã”,…), đặc biệt là khi nói chuyện với những người đã cho bạn biết về sự đa dạng giới của họ. Thay vào đó, hãy sử dụng những từ ngữ và danh xưng trung tính hoặc gọi họ bằng tên (“bạn”, “bồ”, “cậu”, “đằng ấy”, “bác”,…). Ví dụ, thay vì hỏi một người là: “Chị có bạn gái chưa?” thì bạn nên hỏi rằng: “Bạn đã có người ấy chưa?”.

Hãy học cách phân biệt sự khác nhau giữa “giới tính” (nam, nữ), “bản dạng giới” (nam, nữ, vô giới, chuyển giới,…), và “xu hướng tính dục” (đồng tính, dị tính, song tính, toàn tính, vô tính,…). Đừng sử dụng những từ trong những ngữ cảnh không thích hợp.

Bạn không được gọi người chuyển giới bằng cái tên mà họ đã phủ nhận (dead name), thay vào đó, hãy dành sự tôn trọng cho cái tên mới của họ và đại từ nhân xưng (pronoun) mà họ thấy phù hợp nhất với cảm nhận của bản thân. Bằng cách này, bạn đã công nhận danh tính và giúp họ cảm thấy mình đáng được trân trọng. Nếu bạn chưa chắc chắn người mình đang nói chuyện thích sử dụng đại từ nào, hãy hỏi một cách tế nhị thay vì đoán mò. Đừng bao giờ dùng những câu hỏi mang tính xâm phạm đời tư hoặc không thích hợp về cơ thể hay tính dục của họ.

Cho phép những người trẻ thể hiện bản dạng giới của mình thông qua cách ăn mặc, chải chuốt mà họ chọn

Hãy cho phép những người trẻ được quyền thể hiện bản dạng giới theo cách mà họ thấy phù hợp nhất với bản thân mình, bao gồm những việc như cho phép những người chuyển giới được ăn mặc theo cách mà họ thích, chăm chút bề ngoài theo cảm giác của mình và dùng những cái tên, đại từ nhân xưng mà họ chọn.

Cho phép những người chuyển giới được thể hiện bản dạng giới thông qua trang phục, kiểu tóc, tên gọi, phong cách và những điều khác họ muốn thể hiện bằng diện mạo của mình thay vì chế giễu hay lên án họ. Đừng nghĩ rằng những người chuyển giới đang làm quá khi họ thể hiện bản dạng giới của mình. Cách ăn mặc và phong cách của mỗi người là những khía cạnh quan trọng để họ thể hiện cái riêng của mình. Hãy ủng hộ những lựa chọn riêng của người chuyển giới và đứng lên chống lại những chính sách hạn chế, không cho phép họ hưởng những quyền tự do đó.

Thừa nhận rằng có nhiều điều khác ngoài xu hướng tính dục và bản dạng giới làm nên con người mỗi cá nhân

Xu hướng tính dục và bản dạng giới chỉ là một phần làm nên con người mỗi cá nhân. Tránh đưa ra các suy đoán về một người khi chỉ dựa trên những đặc điểm riêng biệt về tính dục. Trên thực tế, bạn có thể thấy một số người trẻ thuộc cộng đồng LGBT luôn thẳng thắn về bản dạng giới của mình và cảm thấy đây là một phần làm nên con người họ, trong khi những người khác lại không để ý nhiều. Đừng cho rằng tất cả những vấn đề mà một người thuộc cộng đồng LGBT phải đối mặt hay những sai lầm họ mắc phải đều là kết quả của những khía cạnh này. Hãy hiểu rằng đa số, trên thực tế, đó lại là kết quả của việc thiếu sự hỗ trợ, giúp đỡ từ phía những người thân và bạn bè.

Hãy đứng lên bảo vệ người thân của mình nếu họ đang bị bắt nạt hoặc quấy rối 

Bạn cần phải bảo vệ những người thân LGBT của mình khỏi những điều gây tổn hại, quấy rối ở trường học, ở quanh nơi họ đang sinh sống hay ở trong cộng đồng. Điều này thực sự vô cùng quan trọng trong trường hợp người thân của bạn gần đây mới công khai bản dạng giới hoặc (và) xu hướng tính dục của mình ở trường hoặc với bạn bè. Những nghiên cứu luôn chỉ ra rằng những người trẻ thuộc cộng đồng LGBT phải đối mặt với nguy cơ bị quấy rối và bạo lực bởi bạn bè bằng tuổi nhiều hơn là bởi những người khác không thuộc cộng đồng LGBT. Hãy luôn đảm bảo với người thân của mình rằng bạn luôn đứng về phía họgiúp người thân có được an toàn ở trường học và trong cộng đồng. Đồng thời, hãy luôn ủng hộ và yêu cầu mọi người phải có thái độ tôn trọng nhất định với họ.

Chuẩn bị sẵn tâm lý cho việc mắc một vài sai lầm nhưng đừng dùng nó làm cớ để không đứng lên hành động.

Bạn đừng bao giờ quên rằng bạn luôn có thể tìm sự trợ giúp cho bản thân. Hãy nhớ rằng việc có những câu hỏi hay thậm chí những nỗi lo sợ khi con em công khai giới là hoàn toàn bình thường. Đây cũng là một chuyện lớn đối với bạn kia mà, và tìm sự trợ giúp cho bản thân cũng sẽ trang bị cho bạn những công cụ và kiến thức để hỗ trợ con em tốt hơn.

Thấu hiểu những mối nguy hiểm và rủi ro mà người thân LGBT của bạn có thể phải đối mặt

Nghiên cứu cho thấy rằng những người trẻ thuộc cộng đồng LGBT có thể có nguy cơ cao hơn trong việc lạm dụng thuốc, hoạt động tình dục không an toàn, chạy trốn cũng như suy nghĩ và hành động có khuynh hướng tự tử xuất phát từ sự kỳ thị xã hội và quấy rối từ bạn bè và người lớn mà họ phải đương đầu. Là một người quan tâm đến họ, việc bạn nhận thức được những dấu hiệu báo động và những hành vi có thể cho thấy họ đang chật vật là rất quan trọng. Nếu như bạn có thể mang đến một mái ấm với không gian an toàn, hỗ trợ và không thiên vị, nơi mà họ được là chính mình, nguy cơ họ vướng phải những hành vi rủi ro trên sẽ được giảm đi đáng kể.

Hãy hiểu rằng dù là người trong cộng đồng, nhưng những người đồng tính nam, song tính, chuyển giới,… vẫn học hỏi và tiếp nhận những thông tin về tính dục giống như những người không thuộc cộng đồng. Vì thế nên ngay cả những người thuộc cộng đồng LGBT cũng phải đối mặt với sự kỳ thị đến từ chính cộng đồng LGBT và từ chính mình nữa. Do đó, nhận ra những rủi ro của việc công khai giới và đương đầu với kỳ thị nội bộ là việc rất cần thiết.

Khuyến khích người thân, đặc biệt là các em nhỏ, trò chuyện với bạn

Có lẽ bạn cũng đã nhận thấy rằng việc khiến cho người thân, đặc biệt là các em nhỏ, mở lòng có thể là điều không tưởng. Tuy nhiên, tiến sĩ Renata Sanders và tiến sĩ Errol Lamont Fields – những chuyên gia y khoa vị thành niên – cho biết rằng cách tốt nhất để chuyện trò chính là xây dựng lòng tin và bắt đầu là từ những điều nhỏ bé. “Hãy cố gắng hiểu thêm về cuộc đời của các em”, tiến sĩ Sanders khuyên. Hãy tìm hiểu về bạn bè cũng như sở thích của các em. Hãy hỏi thăm về một ngày ở trường của các em, và rằng các em có học được gì mới mẻ không. Nếu các em không sẵn sàng để chia sẻ thì bạn cũng đừng vội bỏ cuộc – các em nhìn chung rất muốn được trò chuyện với người thân về những gì đang diễn ra trong cuộc sống của các em.

Những cuộc đối thoại này trông có vẻ rất đơn giản, nhưng việc kết nối với thế giới của con em sẽ khiến cho cuộc trò chuyện dần dần đi đến những chủ đề phức tạp hơn, như tình dục, một cách dễ dàng. Càng giao tiếp với các em nhiều bao nhiêu, các em sẽ càng cảm thấy thoải mái khi tâm sự cùng bạn bấy nhiêu.

Tuy nhiên, bạn không thể luôn đợi người thân bắt đầu trao đổi trước. Bạn cần nhớ rằng: khi cảm thấy muốn thảo luận về một điều gì đó với con em, hãy cố đi vào vấn đề một cách chậm rãi nhất có thể. “Trẻ vị thành niên thường cảm thấy không thoải mái khi nói về bản thân mình. Thay vào đó, hãy bắt đầu cuộc đối thoại bằng cách trò chuyện về bạn bè hoặc những nhân vật trên phim mà các em đang xem”, tiến sĩ Sanders gợi ý.

Ngày nay, các sản phẩm truyền thông thường mang những giá trị giáo dục rất cao mà bạn có thể tận dụng. Dù nghe có vẻ khá chung chung, nhưng đây là cơ hội tuyệt vời để nói về những vấn đề nhạy cảm mà không khiến cho các em cảm thấy khó chịu. Ví dụ, nếu bộ phim có một nhân vật song tính, hãy gợi chuyện bằng cách nói: “Nhân vật trong phim này thích cả con gái với con trai đó! Cũng bình thường mà ha? Con/Em nghĩ sao nè?”.

Để ý đến những dấu hiệu của việc bị bắt nạt, đặc biệt là ở môi trường học đường

Bạo lực học đường và bắt nạt là một vấn nạn ảnh hưởng đến không ít học sinh, cụ thể trong trường hợp này là những em thuộc cộng đồng LGBT. Nếu bạn thấy những dấu hiệu dưới đây, bạn cần trao đổi với giáo viên, nhân viên tư vấn hoặc cán bộ nhà trường nơi người thân theo học ngay:

  • Sự thay đổi trong hành vi (ví dụ: thay vì hoạt bát, thích giao tiếp như trước, con em giờ trở nên thu mình lại);
  • Vi phạm kỷ luật và có hành vi sai trái trong trường;
  • Học lực sa sút;
  • Vắng học không phép;
  • Những mối quan hệ bạn bè của các em có sự thay đổi đột ngột, ví dụ như các em đột nhiên không coi ai đó là bạn thân nữa;
  • Các em tham gia vào những hành vi mang tính rủi ro cao (ví dụ: sử dụng chất kích thích, có đối tác tình dục mới) không đúng với tính cách của các em.

Một vài ví dụ khác nữa về cách ủng hộ người thân đúng đắn

  • Thể hiện tình yêu thương khi người thân nói với bạn hoặc khi bạn biết được rằng họ thuộc cộng đồng LGBT;
  • Hỏi người thân của bạn về những trải nghiệm của họ, cũng như cách để bạn có thể ủng hộ người thân của mình;
  • Lắng nghe người thân mà không chen ngang hoặc tranh cãi với họ;
  • Nói rằng bạn yêu họ và thể hiện điều đó;
  • Ủng hộ thể hiện giới của người thân;
  • Tin tưởng rằng người thân của bạn sẽ có một tương lai hạnh phúc khi là một thành viên thuộc cộng đồng LGBT;
  • Đứng lên đấu tranh cho người thân khi họ bị đối xử tồi tệ, kể cả khi điều đó đến từ một thành viên khác trong gia đình;
  • Khuyến khích gia đình, bạn bè nói chuyện và thể hiện sự ủng hộ dành cho người thân của bạn;
  • Đấu tranh chống lại những bình luận mang tính kỳ thị;
  • Tìm hiểu về những mối quan hệ khác của người thân như bạn bè thuộc cộng đồng LGBT cũng như người yêu của họ;
  • Đưa người thân đến những tổ chức và sự kiện LGBT;
  • Cố gắng để khiến cộng đồng tôn giáo của bạn ủng hộ những thành viên thuộc LGBT, hoặc tìm một cộng đồng tôn giáo ủng hộ và chào đón người thân thuộc LGBT của bạn;
  • Mời người thân của bạn đi chơi cùng với những người bạn và thành viên gia đình không thuộc LGBT để khiến họ cảm thấy được chào đón;
  • Tham gia những sự kiện ủng hộ cộng đồng LGBT ở khu vực bạn sinh sống như Lễ diễu hành Tự hào và thể hiện sự ủng hộ bằng cách mặc tam giác hồng hay mang theo một lá cờ lục sắc.

Những điều không nên làm

Đưa ra giả định về tính dục của người thân

Không phải tất cả những người thuộc cộng đồng LGBT sẽ thể hiện giới một cách rõ rệt ra ngoài. Thậm chí, một số người còn che giấu việc họ thuộc cộng đồng LGBT để đảm bảo sự an toàn cũng như riêng tư cho bản thân mình. Ngược lại, cũng có những người thường xuyên bị cho là thuộc cộng đồng LGBT dù thật ra không phải. Chính vì điều này mà bạn không nên giả định về tính dục của ai đó cho tới khi người đó công khai với bạn. Đừng dựa trên những giả thuyết hay định kiến cá nhân để quy chụp tính dục của người khác.

Nếu người thân của bạn bị xúc phạm hoặc đối xử tồi tệ chỉ vì họ “giống người thuộc cộng đồng LGBT”, điều quan trọng là bạn hãy làm điều đúng đắn và đấu tranh cho người thân của mình thay vì cố gắng xác nhận xem họ có thật sự thuộc cộng đồng LGBT hay không. Hãy cởi mở và chấp nhận người thân của bạn khỏi sự phân biệt đối xử và ngược đãi, dẫu cho họ có thuộc cộng đồng LGBT hay không.

Nói rằng bạn “đã biết từ lâu rồi”

Xã hội đã hình thành nên những định kiến về cách hành xử, suy nghĩ “dành riêng” cho những người thuộc cộng đồng LGBT. Tuy nhiên, điều quan trọng mà bạn cần nhớ chính là: mỗi người đều phải trải qua hành trình của riêng mình để có thể thấu hiểu bản thân. Vì thế, nói rằng bạn “đã biết từ lâu rồi” có thể phủ nhận những cố gắng của họ để trên con đường khó khăn này. Thay vào đó, bạn có thể lắng nghe câu chuyện của họ một cách tôn trọng và tìm thấy một nét mới trong tính cách người thân của mình.

Tiết lộ tính dục của người thân bạn cho người khác

Công khai tính dục là một việc riêng tư, thậm chí có thể gây nguy hiểm cho những người thuộc cộng đồng LGBT. Sự phân biệt đối xử và những định kiến về họ, dù hợp pháp hay không, đều phổ biến ở khắp mọi nơi trên thế giới. Tiết lộ hoặc đề cập đến bản dạng giới hay xu hướng tính dục của người thân có thể gây nguy hiểm cho người đó, thậm chí có thể dẫn đến khả năng họ bị tấn công. Vì thế, hãy để cho người thân của bạn tự công khai tính dục khi họ đã sẵn sàng.

Có định kiến với những người thuộc cộng đồng LGBT

Đừng tự nhận rằng bạn có thể “biết” người khác có thuộc cộng đồng LGBT hay không dựa vào tính cách hay phong thái của họ. Ngoài ra, hãy tránh xa những định kiến cho rằng mọi người thuộc cộng đồng LGBT đều cư xử hay suy nghĩ giống nhau. Mặc dù cộng đồng LGBT có mặt ở mọi nơi trên thế giới, thế nhưng tùy vào từng khu vực mà phản ứng đối với những nhóm thiểu số tính dục trong cộng đồng sẽ khác nhau. Sự đa dạng của xã hội nói chung sẽ được phản ánh khá rõ nét trong cộng đồng LGBT.

Gán cho người thân vai trò của người dị tính

Khi nói đến những người thuộc cộng đồng LGBT, đừng cố gắng nhét họ vào khuôn khổ của người dị tính. Đừng hỏi các cặp đôi đồng tính những câu hỏi như “Ai là người nữ/nam trong mối quan hệ này?”. Những cặp đôi thuộc cộng đồng LGBT có thể yêu thương, hỗ trợ lẫn nhau và cùng nhau nuôi dạy con trẻ mà không nhất thiết phải tự gán cho bản thân những nhãn dán cũng như trách nhiệm mang tính phân biệt giới tính truyền thống như “nam” hoặc “nữ”.

Nghi ngờ về tính dục của người thân

Một lí do nữa bạn ngừng áp đặt những khuôn mẫu lên người khác đó chính là vì bạn sẽ gặp những người thuộc cộng đồng LGBT không hề đi theo những khuôn mẫu thường thấy một chút nào. Nếu người thân công khai với bạn xu hướng tính dục hay bản dạng giới của họ, hãy tin tưởng họ. Đừng phủ nhận hay nghi ngờ tính dục của người thân chỉ vì họ không hành xử như cách bạn nghĩ. Ví dụ, khi người thân công khai là queer hay song tính, đừng hỏi họ rằng liệu họ có chắc mình không phải “chỉ đơn giản là gay” hay không. Tương tự, bạn cũng đừng hỏi người chuyển giới rằng họ đã thực hiện phẫu thuật hay chưa. Và nếu như bạn đã là phụ huynh, hãy nhớ rằng việc bình phẩm về những chủng tộc, tôn giáo hay xu hướng tính dục khác có thể vô tình xúc phạm con của bạn đấy.

Một số hành vi mà bạn nên tránh

  • Đánh hoặc đe dọa người thân của bạn;
  • Miệt thị, chửi rủa hay không cho người thân của bạn được nói về xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của họ;
  • Nói với người thân rằng bạn cảm thấy xấu hổ về họ và rằng các “hành vi” của họ sẽ làm xấu mặt gia đình bạn;
  • Ép người thân của bạn giữ bí mật về tính dục của bản thân với các thành viên khác trong gia đình;
  • Không để họ công khai tính dục của mình với người khác;
  • Ép người thân của bạn trở nên (ít) nam hoặc nữ tính hơn;
  • Nói với người thân bạn rằng họ “sẽ bị Chúa/Thượng đế trừng phạt” vì họ là người thuộc cộng đồng LGBT;
  • Không cho họ tham gia vào những sự kiện gia đình;
  • Im lặng và không làm gì nếu những thành viên khác gia đình hoặc người lạ bắt nạt họ;
  • Đổ lỗi hoặc trừng phạt người thân của bạn vì tính dục của họ;
  • Hạn chế quyền truy cập của người thân tới các thông tin hay sự kiện về LGBT;
  • Ép người thân cắt đứt mối quan hệ với những người ủng hộ họ;
  • Trừng phạt người thân bằng cách ngưng hỗ trợ tài chính.

Có thể bạn chưa biết, nhưng LGBTIQ+ còn có nghĩa là “Luôn Giữ Bình Tĩnh, “Iu” thương và Quan tâm (+)” đó! Khi người thân của bạn công khai, điều tuyệt vời nhất mà bạn có thể làm đó chính là thấu hiểu, yêu thương và chở che cho họ đấy! Hy vọng rằng sau khi đọc xong bài viết này, bạn sẽ là một người bạn đồng hành tuyệt vời của người thân sau bước ngoặt công khai tuy khó khăn nhưng cũng không kém phần ý nghĩa nhé!

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 

More To Explore

Bạn muốn cùng VYA xây dựng các bài viết?

Hãy xem xét đơn tham gia ngay tại đây