Chối bỏ song tính: Hệ lụy không nhỏ từ định kiến

Chối bỏ song tính - hệ lụy không nhỏ từ định kiến
Thời gian đọc: 6 phút

Chắc hẳn xu hướng song tính (bisexual) và định nghĩa của cụm từ này đã khá quen thuộc với nhiều người. Nhưng đã bao giờ, bạn từng để ý hay chứng kiến sự chối bỏ song tính chưa? Không đơn thuần là hành vi kì thị hay phân biệt cộng đồng LGBT từ người dị tính, hành vi chối bỏ song tính còn xuất phát từ chính bên trong cộng đồng LGBT. Đúng thế, sự chối bỏ này xuất hiện nhiều và phổ biến hơn là bạn nghĩ đấy. Đôi khi, chính bạn là người trải qua hoặc đã từng có hành vi chối bỏ mà bạn không biết. Nhưng đừng lo, bài viết của Vietnam Youth Alliance sẽ giúp bạn hành xử đúng mực và né tránh hành vi độc hại này!

Sự chối bỏ song tính là gì?

Người song tính
Nguồn ảnh: The Peak

Định nghĩa

“Bi erasure” (hay “bisexual erasure”) là thuật ngữ chỉ hành vi xa lánh, chối bỏ, hạ thấp hoặc phủ nhận sự tồn tại của song tính trong văn hóa, truyền thông và cả lịch sử. Hành vi này dựa trên vô số định kiến. Thông thường, người ta cho rằng “song tính không phải một xu hướng tính dục lâu dài mà chỉ là một bước đệm hoặc giai đoạn trước khi một người xác định xu hướng tính dục của bản thân”. Người song tính có thể cảm nhận sâu sắc về những định kiến này. Việc này rõ đến nỗi họ sẽ lưỡng lự, không tìm được bản thân mình. Thậm chí, họ cảm thấy vô hình hoặc như đã bị xóa khỏi cộng đồng LGBT.

Kyli Rodriguez-Caryo chia sẻ trên Bustle: “Xác định bản thân là người song tính thường khiến bạn mắc kẹt trong tình trạng nửa vời – bạn không đủ “cong” đối với một số người, cũng như không đủ “thẳng” đối với số khác. Mặc dù người song tính chiếm tới 52% cộng đồng người LGBT, đôi khi họ lại không được đề cập trong những bài phát biểu tại các lễ hội Tự hào (Pride) và các hoạt động dành cho LGBT vì sự kỳ thị và chối bỏ hướng tới người song tính. Đây là vấn nạn nghiêm trọng. Không chỉ người dị tính mà còn cả chính cộng đồng LGBT cũng thực hiện nó.”

Đọc thêm: Thế nào là Kỳ thị đồng tính?

Hậu quả về mặt tinh thần và sức khỏe

Nguồn ảnh: Bisexual Resource Center

Người song tính đối mặt với hàng loạt vấn đề sức khỏe nghiêm trọng:

  • Có tỷ lệ lo lắng, trầm cảm, các rối loạn cảm xúc cao hơn so với người dị tính và người đồng tính;
  • Dễ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, bệnh tim, ung thư hơn người dị tính;
  • Ít khả năng phát hiện ung thư hơn so với người dị tính;
  • Có tỷ lệ hút thuốc lá nhiều hơn so với người dị tính, đồng tính nữ và đồng tính nam.

Bạn có đang vô tình thực hiện hay chịu đựng hành vi chối bỏ song tính?

Sự chối bỏ người song tính
Nguồn ảnh: Christine Quinn’s “unqualified lesbian” comment reinforces bi erasure/https://rmbodenheimer.medium.com

Người song tính có thể bị ngầm chối bỏ hoặc chối bỏ công khai, vô tình hoặc cố tình.

Những hành vi cố ý

Hình thức phổ biến của chối bỏ song tính là bị tùy tiện gọi là “bê đê”, “bóng” bởi người dị tính và bị xem “không đủ cong” trong mắt bộ phận người đồng tính. Trên phương tiện truyền thông đại chúng, song tính đã bị hạ thấp một cách tiêu cực:

Đưa ra phát ngôn nhạy cảm

  • “Là người song tính, bạn có gấp đôi cơ hội để hẹn hò vào mỗi tối thứ Bảy” – Woody Allen 

Khiêu dâm hoá nhân vật song tính

  • Hình tượng nhân vật trong bài hát “I Kissed a Girl” – Katy Perry;
  • Nhân vật Megan Fox thủ vai trong phim Jennifer’s Body.
Katy Perry - I Kissed A Girl (Official) - YouTube
Nguồn ảnh: KatyPerrryVEVO/YouTube

Mặc định người song tính là bạn đời không đáng tin và thiếu chung thủy

  • Nhân vật Piper Chapman (Orange Is the New Black);
  • Nhân vật Oberyn Martell (Game of Thrones).

Người song tính nữ thường bị coi là người thích gây sự chú ý hay được sinh ra để phục vụ cho những ảo mộng tình dục của nam giới. Trái lại, người song tính nam lại bị xem là “không rõ ràng” hoặc sợ việc công khai là người đồng tính “hoàn toàn”. Người phi nhị nguyên giới song tính hiếm khi được đề cập trong văn hóa đại chúng. Đôi khi, họ còn bị nghi là nói dối về xu hướng tính dục để trông “ngầu”, “nổi loạn”. 

Những biểu hiện vô ý

Việc tự dán nhãn đồng tính cho ai đó mà bạn chưa hoàn toàn biết là không đúng. “Gay icon” (“biểu tượng đồng tính”) là một cụm phổ biến trong công đồng. Tuy nhiên, đã bao giờ bạn nghe về “biểu tượng song tính” chưa? Chúng ta có rất nhiều gay icon, điển hình là Freddie Mercury hay Oscar Wilde. Thế nhưng, nếu họ lại là người song tính thay vì đồng tính thì sao? 

Một người song tính chia sẻ: “Tôi từng đọc một tiểu luận nghiên cứu của một nhà lý luận nổi tiếng. Tuy nhiên, phần tài liệu tham khảo chỉ đề cập “các tác giả là đồng tính”. Tôi liền băn khoăn: còn những tác giả là người song tính, chuyển giới thì sao? Khi không nhắc tới các tác giả song tính và chuyển giới, tiểu luận này đã ngầm loại bỏ chữ B & T khỏi cụm LGBT. Điều đó khiến người song tính như tôi cảm thấy không được chào đón.”

Áp đặt xu hướng tính dục cho người khác cũng là chối bỏ song tính. Cha mẹ thường cho rằng nửa kia của con cái sẽ có một giới nhất định (đồng tính/dị tính) mà không hề biết hoặc nghĩ đến việc con của họ là người song tính hay giới khác. Bạn bè có thể mặc định một người nữ song tính là đồng tính/dị tính chỉ vì người yêu cũ của cô ấy là nam. Người chuyển giới/phi nhị giới song tính thường không được thừa nhận do định kiến về nhị phân trong tính dục. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của họ.

Định kiến dẫn đến hành vi chối bỏ song tính

Những nhận định trên gây ảnh hưởng nhất định đối với người song tính. Họ cũng mong muốn có được sự công nhận. Hơn nữa là họ không muốn ép bản thân phải ẩn mình và im lặng.

Thế nhưng, người song tính thường bị coi là tham lam, thiếu quyết đoán, “dễ dãi” hoặc “đang trải nghiệm”. Từ lâu họ đã phải đối mặt với cáo buộc về xu hướng tính dục “lệch lạc” hoặc “giả mạo” từ những người dị tính và cả cộng đồng LGBT. Người ta cho rằng người song tính lăng nhăng và thiếu chung thủy. Bởi lẽ họ bị hấp dẫn không chỉ bởi một đối tác hoặc một giới duy nhất. Ngoài ra, các câu chuyện đời thực về những người “trước là song tính” sau trở thành đồng tính. Điều này khiến nhiều người lầm tưởng, đánh đồng song tính là một “bước đệm” cho xu hướng tính dục “thực sự” của một người.

Đấu tranh chống chối bỏ song tính trong cộng đồng LGBT

Cộng đồng LGBT không nên thờ ơ với vấn nạn chối bỏ này bởi chúng thực sự nguy hiểm. Nếu bạn phớt lờ và cho rằng song tính chỉ đơn giản là giai đoạn, hay họ không trung thực, thích gây sự chú ý hoặc “ông ăn chả, bà ăn nem” thì bạn chính là một phần của vấn nạn này. Người song tính chiếm phần lớn cộng đồng của chúng ta và họ cùng chung hoàn cảnh với chúng ta. Hãy cùng nhau nhận thức rõ các vấn đề về sức khỏe, sự phân biệt đối xử, kỳ thị mà người song tính và toàn tính phải đối mặt. Hiện nay, nhiều người trẻ xác định bản thân là queer, nên hy vọng rằng sự chối bỏ song tính sẽ “trở thành dĩ vãng” trong tương lai.


Đúng vậy! Sự chối bỏ song tính đôi khi đến từ suy nghĩ và hành động “không đáng kể”. Tuy nhiên, chúng lại để lại những hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Hãy nhớ bất kể hành động, suy nghĩ nào đều có thể ảnh hưởng đến mọi người và xã hội. VYA rất mong qua bài viết này, bạn có thể học hỏi thêm kiến thức để phát triển bản thân hoàn thiện hơn trong hành động, lời nói và cách đối xử với mọi người nhé.

Xem thêm các bài viết của VYA về tính dục tại đây!

Người thực hiện: Lê Khánh Tú, Hieu Ho, T.N.N.


Tài liệu tham khảo

Xem thêm

https://www.dictionary.com/e/gender-sexuality/bi-erasure/

https://affirmativecouch.com/hiding-in-plain-sight-why-we-need-to-pay-attention-to-bi-pan-erasure/

https://bi.org/en/articles/bi-erasure-and-biphobia-two-sides-of-the-same-coin

https://www.mygwork.com/en/my-g-news/how-bi-erasure-is-damaging-the-bisexual-community

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

More To Explore

Bạn muốn cùng VYA xây dựng các bài viết?

Hãy xem xét đơn tham gia ngay tại đây