Khi nào nên công khai tính dục?

Khi nhận thức được những mối nguy hại đang đến gần, bất kì một sinh vật nào cũng sẽ thực hiện những cơ chế phòng vệ theo phản xạ tự nhiên. Đây cũng là lời giải thích cho câu hỏi tại sao những người thuộc cộng đồng LGBT, hay rộng hơn là LGBTIQ+, lại không công khai, sống thật với bản thân mình. Khi lo ngại những định kiến, sự coi thường hay thái độ tiêu cực của mọi người xung quanh, chúng ta thường có xu hướng phòng vệ là che giấu con người thật của mình, sống “đúng” theo những tiêu chuẩn được hầu hết mọi người cho là “một con người bình thường” để lẩn tránh đi những vấn đề đó.

Khoan đã, công khai là gì cơ?

Công khai (hay còn được các bạn gọi là “come out” đó) là một quá trình thấu hiểu, chấp nhận và trân trọng bản dạng giới/xu hướng tính dục của chính mình. Quá trình này vừa bao gồm việc khám phá bản dạng của mình và chia sẻ điều đó với những người khác. Công khai có thể tiến triển lâu dài, cũng có thể diễn ra đột ngột. Bước đầu tiên thường chính là bước tự công khai với chính mình. Bước này thường đi kèm với sự ngộ ra rằng: những cảm xúc bạn từ lâu đã trải qua là hợp lý, nếu bạn định nghĩa chúng là đồng tính, song tính, chuyển giới hoặc queer.

Công khai… nên hay không nên?

Công khai là một việc khó đấy, khi xã hội chúng ta từ lâu đã đặt ra những “định nghĩa”, “tiêu chẩn” về xu hướng tính dục hay bản dạng giới và khiến cho mọi người trong xã hội nghĩ rằng họ phải hẹn hò với người khác giới và hành xử đúng với những tiêu chuẩn giới.

Những cá nhân đồng tính, song tính, chuyển giới hoặc mang những xu hướng tính dục và giới khác thường cảm thấy nhục nhã, bị cô lập và lo sợ khi công khai bởi vì khi đó họ có thể phải đối mặt với thái độ và hành vi kỳ thị của xã hội. Việc công khai đôi khi gợi lên nhiều “sóng gió”, ví dụ như:

  • Không phải ai cũng hiểu và chấp nhận ngay được sự thật này và vì thế không thể hiểu bạn;
  • Gia đình, bạn bè, đồng nghiệp có thể bị sốc, lúng túng, hay thậm chí giận dữ;
  • Một số mối quan hệ có thể sẽ không còn được như trước nữa;
  • Chúng ta có thể gặp sự kỳ thị, quấy rối, bạo lực;
  • Một số người, đặc biệt là người trẻ, có thể bị đuổi khỏi nhà hay cắt nguồn tài chính.

Tuy nhiên tuy nhiên tuy nhiên! Hành vi che giấu bản thân là con dao hai lưỡi, tuy nó có thể bảo vệ bạn khỏi những định kiến nhưng về lâu dài lại ăn mòn, phá huỷ tâm hồn bạn khi luôn phải mang trên người một chiếc mặt nạ mà sống trong giả dối. Công khai sẽ mang lại sự tự do và yên lòng không thể tả được. Bạn có thể sẽ cảm thấy như cuối cùng thì bạn cũng đã có thể thành thật với chính mình, không trốn chạy, và bạn còn có thể nhận được sự ủng hộ, động lực khi tìm thấy cộng đồng của mình. Ngoài ra, công khai giúp bạn: 

  • Được sống một cuộc sống rộng mở và trọn vẹn hơn;
  • Phát triển các mối quan hệ theo chiều hướng chân thành, thân thiết và thoải mái hơn;
  • Thấy hạnh phúc và tự tin về chính mình khi được mọi người yêu quý vì chính con người thật của mình;
  • Không bị căng thẳng, lo lắng quá mức vì phải giấu diếm;
  • Được là một phần của cộng đồng LGBT, giúp phá vỡ những hiểu lầm và định kiến về LGBT;
  • Góp phần tạo ra một môi trường dễ chịu hơn cho những người LGBT trẻ tuổi đi sau.

Trước khi nghĩ đến công khai, hãy trả lời những câu hỏi sau đây

Đúng là việc được sống thật với bản thân sẽ mang lại rất nhiều lợi ích, tuy nhiên trong thực tế thì việc dám nói lên và dám sống đúng với con người thật của mình lại là một câu chuyện hoàn toàn khác, vì chính các bạn sẽ phải đối mặt, chiến đấu với chính bản thân mình cũng như mọi người xung quanh. Rủi ro trong việc công khai là điều luôn tồn tại và không thể tránh khỏi, vậy thì làm thế nào để có thể giảm thiểu chúng nhiều nhất có thể? Dưới đây là một số câu hỏi sẽ giúp bạn giải đáp về cách thức công khai cũng như lựa chọn “thời điểm vàng” để thực hiện điều này nhé:

Đây có phải là lựa chọn của bạn không? 

Đừng ép bản thân làm việc này khi bạn không chắc rằng mình sẽ cảm thấy tốt hơn sau khi công khai – bất kể phản hồi của mọi người có ra sao.

Bạn có chắc về xu hướng tính dục của bản thân? 

Đừng vội công khai ngay trừ khi bạn đã đủ khả năng và tự tin để trả lời câu hỏi “Cậu có chắc không?”. Việc bạn do dự, lưỡng lự sẽ làm tăng sự bối rối của mọi người và giảm sự tin tưởng của họ về nhận định của bạn.

Bạn có cảm thấy thoải mái với xu hướng tính dục của bản thân?

Nếu bạn đang phải ngày ngày vật lộn với cảm giác tội lỗi và thời kỳ trầm cảm, bạn tốt nhất nên chờ thời điểm thích hợp để nói với bố mẹ. Công khai giới với bậc phụ huynh có thể đòi hỏi rất nhiều nỗ lực từ phía bạn, vì vậy bạn cần phải chuẩn bị cho mình một hình ảnh tích cực về bản thân.

Bản thân bạn đã hiểu biết đủ về LGBT chưa?

Phần lớn những phản ứng tiêu cực của người khác về LGBT là do họ vốn có hiểu biết sai lệch từ rất lâu trước đó, hoặc do họ định kiến với các hình ảnh của LGBT bị phản ánh thiếu chính xác trên phương tiện truyền thông. Cho nên “hiểu biết đủ” ở đây có nghĩa là bạn không chỉ tìm hiểu thông tin, kiến thức đáng tin cậy về LGBT, mà còn chuẩn bị sẵn câu trả lời cho những câu hỏi hay hiểu lầm thường gặp về LGBT. Chỉ khi bạn có kiến thức đúng và đủ về LGBT thì mới có thể truyền đạt thông tin và giải thích thắc mắc, cải thiện được cách nhìn nhận về LGBT của mọi người xung quanh bạn.

Động cơ công khai tính dục của bạn là gì? 

VYA hy vọng rằng đó là vì bạn yêu bố mẹ và cảm thấy khó chịu với sự xa cách mà bạn nhận thấy được. Đừng bao giờ công khai trong một cơn giận dữ hoặc giữa cuộc cãi vã và sử dụng tính dục của bạn làm vũ khí để chống đối.

Công khai tên gọi hay công khai cảm xúc?

Thời gian đầu sau khi mới công khai, sẽ có những người chưa thực sự sẵn sàng tự giới thiệu mình là người đồng tính, người song tính, người chuyển giới hay xu hướng tính dục nào khác so với dị tính. Điều này hết sức bình thường.

Có thể bạn chỉ cần công khai với người khác rằng bạn đang cảm thấy cuốn hút với người cùng giới, hay là bạn thấy khó chịu với việc người khác hỏi han về người yêu, về việc lập gia đình. Bạn cũng có thể công khai rằng bạn đang có tình cảm với một người cùng giới cụ thể nào đó.

Những tên gọi hay nhãn (đồng tính nam/nữ, song tính, chuyển giới,…) không quan trọng bằng những những cảm xúc trong chính bạn. Hãy tập trung hơn đến cảm xúc của bạn, nói nhiều hơn về những cảm xúc và trải nghiệm của bạn thì tốt hơn là chỉ đơn giản nói rằng bạn là người đồng tính hay song tính. Bạn có thể thử viết, vẽ ra những ý mình muốn chia sẻ để từ đó sắp xếp ý và diễn đạt được rõ ràng hơn.

Bạn quan sát thấy những tín hiệu gì chưa?

Bạn có thể tự phán đoán xem những người mà bạn sắp công khai đang có quan điểm thế nào về LGBT thông qua những gì họ nói (hay không nói) khi xuất hiện chủ đề LGBT. Hoặc là bạn chủ động thăm dò thái độ của họ bằng cách hỏi những câu hỏi về chủ đề LGBT, hay đề cập với họ về những bộ phim, nhân vật, tin tức có liên quan đến LGBT. Nếu họ có những phản ứng tích cực thì khả năng cao là họ sẽ có thể thấu hiểu, cảm thông và thừa nhận con người của bạn. Bạn cũng cần tiếp tục thăm dò xem họ có đang hiểu lầm và hiểu sai về LGBT hay không, và cụ thể về những mặt nào (Ví dụ như cho rằng LGBT là “bệnh”, tưởng LGBT là những người nhìn thấy được ngay từ vẻ bề ngoài, lẫn lộn giữa người đồng tính và người chuyển giới,…).

Có ai ủng hộ và giúp đỡ bạn được không?

Nguồn ảnh: Google

Nếu bạn từng công khai với ai trước đó và nhận được sự ủng hộ, bạn có thể nhờ người đó trợ giúp cho lần công khai này.

Nếu bạn công khai lần đầu, bạn có thể nhờ trợ giúp ở những người như là:

  • Những người LGBT đang sống công khai;
  • Trung tâm làm về quyền LGBT;
  • Cơ sở hay đường dây tư vấn về LGBT ;
  • Cha đạo/sư thầy có quan điểm tích cực về LGBT.

Nếu bạn thấy căng thẳng và lo lắng quá mức trước khi công khai, hãy nhờ đến sự trợ giúp của chuyên gia tham vấn đáng tin cậy về LGBT để ổn định tâm lý trước.

Đây có phải thời điểm thích hợp chưa?

Lựa chọn thời điểm thích hợp là điều rất quan trọng. Hãy lưu ý xem người mà bạn định công khai đang có trạng thái tinh thần ra sao, đang ưu tiên những vấn đề gì, đang lo lắng điều gì không. Nếu họ đang phải lo toan những khó khăn riêng trong cuộc sống, họ khó lòng tiếp nhận câu chuyện của bạn một cách bình tĩnh được. Vậy nên tốt hơn hết hãy lựa chọn thời điểm mà tâm lý của bạn cảm thấy đã thật sự sẵn sàng và mọi người cũng đang có tâm trạng tốt.

Bạn có đủ kiên nhẫn chứ?

Khi bạn nhận diện và công khai với chính mình, bạn cần thời gian để dần làm quen với sự thật. Người khác cũng vậy, cũng cần thời gian để làm quen với chuyện bạn mới chia sẻ. Bạn công khai với người khác sự thật về mình chứng tỏ bạn còn quan tâm đến người đó. Nếu họ có phản ứng gì quá mạnh với bạn, hãy hiểu là có thể cũng vì họ quan tâm bạn mà thôi. Hãy giữ tâm ý đó trong quá trình bạn cố gắng tìm cách công khai với họ.

Đừng mong đợi sự thông hiểu và thừa nhận ngay lập tức từ đối phương, thay vào đó mọi người nên cố gắng trò chuyện một cách kiên nhẫn và tôn trọng quan điểm của nhau, sau đó mới từ từ giải quyết khúc mắc.

Các lưu ý

Việc công khai với người khác thường gắn liền với đối thoại khi các bên nói chuyện với nhau (hay có thể viết cho nhau). Đối thoại là điều cần thiết vì chỉ thông qua đối thoại thì các bên mới biết rõ nhất câu chuyện là gì, vấn đề là gì, cách giải quyết ra sao.

Sau đây là tổng hợp những lưu ý chung về công khai và cách đối thoại hiệu quả:

1. Tự tin với bản thân: Trước khi mong chờ được người khác chấp nhận, bạn cần phải chấp nhận chính mình.

2. Sẵn sàng đón nhận những khó khăn: Vì bạn cần nhận ra rằng về lâu dài thì bạn sẽ hạnh phúc hơn.

3. Quyết định người đầu tiên sẽ công khai: Người đầu tiên luôn rất quan trọng.

4. Chuẩn bị cho người nghe: Một cách trực tiếp hay gián tiếp cung cấp các thông tin, kiến thức về đồng tính cho họ. Tìm hiểu quan điểm của họ về đồng tính nói chung.

5. Tự đoán trước những câu hỏi mà người kia có thể đặt ra: Đặc biệt những câu hỏi liên quan tới nhận dạng như “Làm sao con/anh/chị/em/bạn chắc chắn mình là đồng tính?” Hãy nghĩ tới phương án trong những tình huống xấu nhất có thể xảy ra.

6. Chọn thời điểm thích hợp: Nó phải là lúc bạn cảm thấy muốn được nói ra chứ không phải vì áp lực.

7. Chọn không gian thích hợp, đủ riêng tư và thoải mái với cả hai: Chọn ra thời gian thích hợp, không bị ngắt đoạn. Gặp mặt trực tiếp thì luôn tốt hơn qua các phương tiện khác.

8. Mở đầu câu chuyện một cách trực tiếp nhưng chậm rãi: Nhấn mạnh điều bạn sắp nói là điều quan trọng với bạn và với cả người kia, bạn đang rất nghiêm túc, và bạn mong chờ người kia có thể chia sẻ, thấu hiểu cùng bạn.

9. Không có một “câu công khai” “chuẩn” nào, bạn sẽ biết cách chọn nói ra như thế nào là tốt nhất: Hãy nhớ, tập trung mô tả lại những cảm xúc và trải nghiệm mà bạn từng trải qua hơn là chỉ đơn giản nói bạn là người đồng tính.

10. Sau khi nói ra câu nói quan trọng nhất, hãy để người kia được phản hồi lại.

11. Nếu người kia cho rằng việc bạn đồng tính là lỗi của họ, hãy giúp họ tháo bỏ cảm giác mặc cảm đó.

12. Đừng dùng từ “không” cho dù bạn muốn phản đối điều gì đó mà người kia nói: Ngược lại, hãy bày tỏ rằng bạn hiểu suy nghĩ của người kia, nhưng lặp lại suy nghĩ của bạn ngay sau đó.

13. Nhấn mạnh và lặp lại nhiều lần về việc bạn hiểu cảm giác của người kia, và rất tôn trọng cảm giác đó.

14. Đồng thời nhấn mạnh và lặp lại về việc đây là một sự thật và hoàn toàn tự nhiên, không ảnh hưởng gì tới mối quan hệ giữa hai người và bạn vẫn là chính bạn.

15. Nếu có người mà bạn đã công khai và ủng hộ bạn, hãy nhắc đến việc đó.

16. Có thể có những tiếp xúc như nắm tay, ôm để xóa đi sự xa cách. Một chút hài hước nhẹ nhàng và phù hợp cũng có thể sử dụng để giúp các bên thư giãn hơn.

17. Đừng kết thúc một cách đột ngột cuộc nói chuyện như “chúng ta đừng nói về việc này nữa” mà nên để mở ra cơ hội cho những chia sẻ trong tương lai. (“Có lẽ chúng ta cần nói chuyện thêm, nhưng những gì hôm nay mà con/mình nói là rất nghiêm túc và con/mình mong ba mẹ/bạn hãy suy nghĩ và hiểu”). Công khai là một quá trình, chứ không đơn thuần là một lời được nói ra.

Trên đây là những mẹo nhỏ có thể hữu ích với các bạn trong việc công khai. Hãy cân nhắc và điều chỉnh chúng thật kĩ để có thể lên một kế hoạch công khai thông minh nhé. Trong quá trình công khai, đừng vội nản chí hay thất vọng khi vấp phải những khó khăn. Hãy luôn nhìn về mục đích cuối cùng: Sống một cuộc sống của chính mình, sống đúng với bản thân mình. Như vậy bạn sẽ luôn có thêm động lực và sức mạnh để vượt qua.

Vietnam Youth Alliance chúc mọi người may mắn!


Tài liệu tham khảo

More To Explore

Bạn muốn cùng VYA xây dựng các bài viết?

Hãy xem xét đơn tham gia ngay tại đây